0312 911 83 10
·
[email protected]
·
Pzt-Cuma 09:00-18:00
DANIŞMANLIK

Huzur Hakkı Ödemelerinde Asgari Ücret İstisnası

Huzur Hakkı Ödemelerinde Asgari Ücret İstisnası

Giriş

Huzur Hakkı ödemeleri, anonim şirketlerde yönetim kurulu üyelerine ve limited şirketlerde müdür sıfatına sahip ortaklar ile müdür olmayan ortaklara yönelik olarak gerçekleştirilebilmektedir. Bu çalışmada, şirket ortaklarına ödenen huzur haklarına Gelir Vergisi Kanunu’nun 23. maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendi kapsamında asgari ücret istisnasının uygulanıp uygulanmayacağı konusu ele alınacaktır.

193 sayılı GVK m.61 — Ücretin tarifi

“Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.”

Huzur Hakkı Ödemelerinde Asgari Ücret İstisnası

Huzur hakkı kavramı, iş dünyasında giderek daha fazla kullanılan bir terimdir. Temelde, huzur hakkı, belirli pozisyonlardaki kişilere şirket içinde yapılan bir ödeme olarak tanımlanabilir. Şirket içinde üst düzey yetkililerin aldığı önemli kararların sonuçları genellikle büyük olmaktadır. Bu nedenle, bu tür durumlarda yetkililerin aldıkları kararlardan doğacak olumsuz etkileri en aza indirme ve kendilerini koruma isteği oldukça doğaldır.

Huzur hakkı, bu tür durumlar için bir çözüm olarak ortaya çıkmaktadır. Şirketin üst düzey yetkilileri, yönetim kurulu üyeleri, müdürler ve diğer yetkililer, şirketin alınan kararlarından kaynaklanabilecek olumsuz durumlardan korunmak amacıyla maddi bir ödeme olan huzur hakkını alırlar. Türk Ticaret Kanunu’nun 6102 sayılı 394. maddesine göre, “Yönetim kurulu üyelerine, tutarı esas sözleşme veya genel kurul kararıyla belirlenmiş olmak şartıyla huzur hakkı, ücret, ikramiye, prim ve yıllık kârdan pay ödenebilir” hükmüyle huzur hakkına yer verilmiştir. Huzur hakkı, söz konusu kişilerin üstlendikleri sorumlulukların bir karşılığı olarak ödenen maddi bir gelir ve hak olarak kabul edilmektedir. Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyelerine ve limited şirketlerde müdür sıfatına sahip ortaklara, aynı zamanda müdür olmayan ortaklara da huzur hakkı ödemesi yapılabilir.

huzur hakkı istisnası hakkında motive edici bir ifade

27.01.2022 tarihli ve 31732 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 319 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde gerekli açıklamalar ve uygulamaya ilişkin örneklere yer verilmiştir. Söz konusu Tebliğin; “İstisnanın kapsamı ve uygulaması“ başlıklı 4. maddesinde,

“…

(5) Ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde, maaş ödemesinin yanı sıra aynı dönemde yapılan ve ücret olarak değerlendirilen prim, ikramiye, huzur hakkı, mesai ücreti, döner sermaye ücreti, ek ders ücreti gibi ödemeler de dikkate alınmak suretiyle kümülatif matrah esas alınarak vergilendirme yapılmaktadır. İlgili dönemlerde uygulanan indirim ve istisnalar bu ödemelerin toplamına bir kez uygulanmaktadır. Dolayısıyla ilgili ayda yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerin toplamına anılan istisnanın bir kez uygulanması gerekmektedir.

(6) 193 sayılı Kanun’un 61. maddesinin üçüncü fıkrasında, bu Kanun’un uygulamasında ücret sayılan ödemeler düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un 62. maddesinde, işverenler hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları kapsamında çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanmış ve 61. maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ücret sayılan ödemeleri yapanlar da bu Kanunda yazılan ödevleri yerine getirmek bakımından işveren olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla, yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenen

huzur hakkı, bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine, sporculara yapılan ödemeler gibi ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde, Kanun’un 23. maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen istisnanın uygulanması mümkündür.

(7) Yapılan düzenleme ile 01.01.2022 tarihinden itibaren 193 sayılı Kanun’un 32. maddesinde düzenlemiş bulunan asgari geçim indirimi uygulaması kaldırıldığından bu tarihten itibaren yapılan ücret ödemelerinde asgari geçim indirimi uygulanmayacaktır….” ,

“Birden fazla işverenden ücret alınması durumunda istisnanın uygulanması” başlıklı  7. maddesinde, “(1) Aynı zamanda birden fazla işverenden ücret alınması halinde, istisna uygulaması, sadece en yüksek ücretin elde edildiği işveren tarafından gerçekleştirilecektir. Söz konusu işverene bu durumu bildirme yükümlülüğü hizmet erbabına aittir. Birden fazla işverenden aynı tutarda ücret alındığı durumda, istisnayı uygulayacak olan işvereni hizmet erbabı kendisi belirleyecektir. İstisnadan faydalanılan işverende, istisnanın tamamından faydalanılamaması durumunda kalan tutar için diğer işverende istisnadan faydalanılması mümkün değildir.” 

açıklamalarına yer verilmiştir. Bolu Defterdarlığının 18.05.2023 tarih ve E-68509125-120.03[2022/18]-10124 sayılı özelgesinde, huzur hakkı ödemelerinde asgari ücret istinası uygulanabileceği belirtilmiştir.

Özetle, ücret sınıfına dahil edilen huzur hakkı ödemelerine, Gelir Vergisi Kanunu’nun 23. maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yer alan gelir vergisi istisnası ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (2) sayılı tabloda bulunan damga vergisi istisnasının uygulanması mümkündür. Ancak, huzur hakkı ödemesinin alındığı dönemde şirket ortaklarına birden fazla işverenden ücret geliri elde etmeleri durumunda, asgari ücret istisnasının sadece en yüksek ücret gelirine uygulanabileceği açıktır.

Sonuç

Huzur hakkı ödemeleri vergi uygulamasında ücret olarak kabul edilir ve dolayısıyla gelir vergisi tevkifatına tabi tutulur. Bu ödemelere, Gelir Vergisi Kanunu’nun 23. maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yer alan gelir vergisi istisnası ile 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (2) sayılı tabloda bulunan damga vergisi istisnasının uygulanması mümkündür.

Son olarak vurgulamak gerekir ki, huzur hakkı ödemesinin alındığı dönemde şirket ortaklarına birden fazla işverenden ücret geliri sağlanması durumunda, asgari ücret istisnasının sadece en yüksek ücret gelirine uygulanması gerekmektedir.

vergi hukuku avukatı

Sıkça Sorulan Sorular

Huzur hakkı vergi hukukunda ücret sayılır mı?

Evet. Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesine göre ücretin huzur hakkı gibi adlar altında ödenmiş olması onun mahiyetini değiştirmez. Aynı maddenin üçüncü fıkrasının 4 numaralı bendi, yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyeleriyle tasfiye memurlarına bu sıfatları dolayısıyla ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatleri de ücret saymaktadır.

Huzur hakkına asgari ücret istisnası uygulanır mı?

Huzur hakkı Gelir Vergisi Kanunu bakımından ücret sayıldığı için 23. maddenin birinci fıkrasının (18) numaralı bendindeki istisna kapsamında değerlendirilir. Bu bende göre istisna, hizmet erbabının ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigortası primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretlere uygulanır.

Birden fazla işverenden ücret alanlarda asgari ücret istisnası nasıl uygulanır?

Gelir Vergisi Kanununun 23. maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendine göre birden fazla işverenden ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanır. Dolayısıyla huzur hakkı alan kişinin aynı dönemde başka bir işverenden daha yüksek ücret geliri varsa istisna o ücrete uygulanır.

Asgari ücret istisnasını aşan tutar nasıl vergilendirilir?

Kanun metnine göre istisnayı aşan ücret gelirinin vergilendirilmesinde verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenir. Ödenecek vergi, bu suretle bulunan vergi tutarının içinden istisna tutara isabet eden kısım düşülerek hesaplanır. İstisna nedeniyle alınmayacak vergi, ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz.

Anonim şirkette yönetim kurulu üyesine huzur hakkı ödenebilmesi için ne gerekir?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 394. maddesinin birinci fıkrasına göre yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı, ücret, ikramiye, prim ve yıllık kardan pay ödenebilmesi için tutarın esas sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla belirlenmiş olması gerekir.

İlgili Yazılar

Yorum Yazın

Call Now Button