0312 911 83 10
·
av.fatiharas@gmail.com
·
Pzt-Cuma 09:00-18:00
DANIŞMANLIK

Vergi Hatası ve Düzeltme Yolları

Vergi Hatası ve Düzeltme Yolları

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca, Vergi dairesi tarafından verginin tarhı, kanunlarda belirtilen matrah ve nispetler üzerinden hesaplanarak vergi alacağının miktarıyla tespit edilir.

İkmalen, re’sen ve idarece tarh edilen vergiler, ilgili kişilere ihbarname ile bildirilir. Farklı türdeki vergiler için ayrı ihbarname kullanılır. Vergi ve ceza ihbarnamelerinin içeriği, Vergi Usul Kanunu’nun 35 ve 366. maddelerinde belirtilmiştir. Vergi ihbarnamelerinde takdir komisyonunun kararı ile tarh edilen vergilere dair karar, re’sen takdiri gerektiren inceleme raporu eklenir. Ceza ihbarnamelerinde ise, cezayı gerektiren olayın tespitine dair tutanak ve inceleme raporu eklenir.

Mükelleflerin, tarh edilen vergi ve kesilen cezalara karşı çeşitli yasal hakları ve başvuru yolları bulunmaktadır:

  1. Vergi ve cezanın itirazsız ödenmesi
  2. Vergi hatasının düzeltilmesi talebi
  3. Cezalarda indirim talep etme
  4. Uzlaşma
  5. Dava açma

Vergi hatalarının düzeltilmesine dair hükümler, Vergi Usul Kanunu’nun 116 ila 126. maddeleri arasında yer alır. Vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar sonucunda haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınmasıdır.

vergi hukuku avukatı

Vergi Hatası Nedir?

Düzeltme, vergi hatalarının idari bir işlemle ortadan kaldırılmasıdır ve yalnızca bir vergi hatası tespit edildiğinde gerçekleştirilebilir. Hesap hataları, matrah hataları, vergi miktarındaki hatalar ve verginin mükerrer olması  olmak üzere üç grupta incelenir.

Matrah Hatası

Matrah hataları, vergilendirme sürecinde kullanılan beyanname, tahakkuk fişi, ihbarname, tekalif cetveli ve kararlarda matrahla ilgili rakamların veya indirimlerin eksik veya fazla gösterilmesi veya yanlış hesaplanması durumlarını ifade eder.

Hesaplanan Vergi Miktarında Hata

Vergi miktarındaki hatalar ise, vergi oranları ve tarifelerinin yanlış uygulanması, mahsup işlemlerinin yapılmaması veya yanlış yapılması, belirtilen vesikalarda verginin eksik veya fazla hesaplanması veya yanlış gösterilmesi durumlarını kapsar.

Verginin Mükerrer Olması

Verginin mükerrer olması durumu, aynı vergi yasasının bir vergilendirme dönemi için aynı matrah üzerinden birden fazla kez vergi talep edilmesi veya alınması anlamına gelir.

Vergi Hatasını Tespit Etme Yöntemleri

Vergi hatalarının tespit edilme yöntemleri şunlardır:

  1. İlgili memurun hatayı bulması veya görmesi
  2. Üst memurların yaptıkları incelemeler neticesinde hatanın tespiti
  3. Teftiş sırasında meydana çıkarılması
  4. Vergi incelemesi sırasında meydana çıkarılması
  5. Mükellefin müracaatı

Açık ve mutlak vergi hataları, idarece re’sen düzeltilir ve bu durumda düzeltmeye karşı dava açma hakkı saklıdır.

Vergi Hatası Nasıl Düzeltilir?

Mükellefler, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesi için yazılı olarak vergi dairesine başvurabilir. Bu başvurular posta yoluyla da yapılabilir. Vergi dairesi memuru düzeltme talebini inceleyerek, düzeltme merciine gönderir. Düzeltme mercii talebi uygun bulursa, düzeltmenin yapılmasını emreder. Uygun bulmazsa, düzeltme isteyene yazılı olarak bildirir.

Vergi mahkemesi, bölge idare mahkemesi ve Danıştay kararları da dahil olmak üzere, vergi hatalarının yargı kararları kesinleşmiş olsa bile, Vergi Usul Kanunu’nun düzeltme hükümleri dahilinde düzeltilebilir. Ancak bu düzeltilme için yargı mercileri tarafından bir karar verilmemiş olması şarttır.

Nakden veya mahsuben tahsil edilen, ancak fazla veya yersiz olduğu belirlenen vergilerin iadesi ve mahsup işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır.

Fazla veya yersiz tahakkuk ettirilmiş verginin düzeltilmesi, bu verginin ödenmiş olmasına bağlıdır. Vergi borçlarına mahsup talepleri, mükellefin düzeltme talebini vergi dairesine bildirdiği tarihten itibaren mahsup işlemi yapılmış sayılır ve gecikme zammı hesaplanmaz.

Vergi hatalarının dışında kalan durumlar da bulunmaktadır. Örneğin, vergi inceleme raporlarındaki hatalar, ödeme emirlerindeki hatalar, kesinlik kazanan hatalar gibi. Bu durumlarda da düzeltme talepleri dikkate alınabilir.

Beş yıllık genel zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkan vergi hataları düzeltilmez. Ancak bu süre, verginin tarh ve tebliğ edildiği tarihe göre bir yıldan az olamaz.

Vergi Hatası Kapsamı Dışında Kalan Durumlar: Hukuki Uyuşmazlıklar

Vergi hatası kavramının dışında, belirli konularda düzeltme işlemine başvurulamamaktadır Bu tür konular, tartışmaya konu olduğunda genellikle yargı organında karara bağlanır. Bu tür uyuşmazlıklara doktrinde “hukuki uyuşmazlık” denir.

Hukuki uyuşmazlıklar, vergi hatasından farklı olarak, vergi alacaklısı ile vergi borçlusu arasında hukuken tartışma konusu yapılabilen konularda ortaya çıkar. Taraflardan biri işlemin hatalı olduğunu iddia ederken, diğer taraf işlemin kanun hükümleri çerçevesinde doğru olduğunu savunur. Bu tür tartışmalar, maddi olayın açık olmayan yönlerinden, yasa hükümlerinin yazım şeklinden, maddi olayın karmaşık doğasından, teknik detaylardan, vergilendirme yöntemlerinden, tebliğ şekillerinden, vergi borcunun zamanaşımına uğrayıp uğramadığı gibi konulardan kaynaklanır.

Bu tür uyuşmazlıklar ayrıca içtihada mütehammil hususlar, yorum konusu hususlar veya yorum uyuşmazlıkları olarak da adlandırılabilir. Danıştay kararlarına göre, hukuki uyuşmazlıklar, vergi idaresi ile mükellef arasında kolaylıkla görülebilecek ve düzeltilebilecek özellikte değildir. Vergi hataları daha açık ve kolay tespit edilebilirken, hukuki uyuşmazlıklar yoruma ve tartışmaya açık niteliktedir.

Vergi hatası ile hukuki uyuşmazlık arasındaki ayrımın önemi, uyuşmazlığın doğru bir şekilde nitelendirilmesi ve bu doğrultuda tespitin yapılması, ayrıca mükellefin mağdur olmaması açısından da önemlidir. Vergi hatalarında düzeltme yolu tercih edilebilirken, uyuşmazlık hukuki nitelikte ise yargı yoluna başvurulmalıdır. Yanlış bir tespit, mükellefin savunma hakkını kullanmasında sorunlara yol açabilir.

Ayrıca, Maliye Bakanlığı’na şikayet yoluyla başvuruda bulunulurken, uyuşmazlığın vergi hatası mı yoksa hukuki uyuşmazlık mı olduğu önemli bir husustur.

Sonuç

Maliye Bakanlığı, vergi sistemimizde hata üzerinden vergi alınmaması prensibini benimsemiş ve vergi hatalarının düzeltilmesine imkan tanımıştır. Bu kapsamda, vergi mevzuuna girmeyen, vergiden muaf olan veya aynı vergilendirme dönemi için mükerrer tarhiyat yapılan durumlar düzeltilir. Vergi dairesinin düzeltme işlemini yerine getirmemesi veya sürüncemede bırakması durumunda Vergi Mahkemeleri nezdinde dava açarak, fazla ödenen verginin tecil faiziyle birlikte iadesini alabilmek mümkündür.

fatih aras

Diğer Makaleler

Call Now Button