Özet: Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın otomotiv sektörüne yönelik vergi incelemelerinde, “paravan şirketlerden araç alımı” iddiasıyla kesilen 3 kat vergi ziyaı cezaları dava konusu edilebilmektedir. Konuyla ilgili emsal bir Danıştay kararında; “Noter Satış Sözleşmesi” ve “Banka Dekontu”nu en güçlü delil sayarak mükellefleri koruyan bir içtihat oluşturuldu.

Oto Galericiler Neden “Naylon Fatura” İncelemesine Giriyor?

İkinci el araç ticaretinde, özellikle ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) matrahını düşürmek amacıyla kurulan bazı şirketler, piyasaya fatura düzenledikten kısa süre sonra tasfiye edilmekte veya ortadan kaybolmaktadır (Kod’a girmektedir). Bu firmalardan, tamamen iyi niyetle ve piyasa rayicinde araç satın alan dürüst galericiler ve biniciler, satıcı firmanın “sahteci” (naylon fatura düzenleyicisi) ilan edilmesiyle birlikte “Sahte Belge Kullanıcısı” suçlamasıyla karşı karşıya kalmaktadır.

Vergi müfettişleri, “Satıcı firma sahte olduğuna göre, bu alışveriş de sahtedir” varsayımıyla, alıcıya Vergi Usul Kanunu (VUK) 359. madde kapsamında 3 ila 8 yıl hapis istemli raporlar düzenleyebilmektedir.

Danıştay 4. Dairesi’nin Emsal Kararı (E:2020/3924)

Danıştay 4. Dairesi, 01.06.2023 tarihli ve E:2020/3924, K:2023/3213 sayılı kararında, bu ezberi bozan çok önemli bir hüküm kurmuştur. Davaya konu olayda, vergi dairesi bir otomotiv şirketine “aldığın araçların satıcıları paravan şirket” diyerek ceza kesmiştir. Ancak Yüksek Mahkeme, aşağıdaki somut delilleri gerekçe göstererek cezayı ONAMA yoluyla kesin olarak iptal etmiştir:

Noter ve Banka Kayıtlarının İspat Gücü

Hukukumuzda “Resmi Senet” (Noter Satış Sözleşmesi), sahteliği mahkeme kararıyla ispatlanmadıkça kesin delil niteliğindedir. Vergi idaresinin “varsayımlara” dayalı raporları, resmi senedin ispat gücünü tek başına ortadan kaldıramaz. Danıştay, bu kararıyla “Devletin noteri huzurunda yapılan işleme, devletin vergi dairesi sahte diyemez” mantığını güçlendirmiştir.

2026 Yılında 30.000 TL Sınırı ve Korunma Yolları

Yeni Vergi Usul Kanunu (VUK) Genel Tebliği (Sıra No: 575) ile nakit işlem yasağı genişletilmiştir. 2026 yılı itibarıyla, araç alım satımında cezadan korunmak için şu tabloya harfiyen uyulmalıdır:

Sonuç: Mülkiyet Hakkı ve Vergilendirme Güvenliği Arasındaki Denge

Vergi idaresinin, kayıt dışı ekonomi ve sahte belge düzenekleri ile mücadelesi meşru ve gereklidir. Ancak, Danıştay 4. Dairesi’nin kararı ve bu raporda sunulan hukuki analizler açıkça göstermektedir ki; bu mücadele, “kurunun yanında yaşın da yandığı” bir toplu cezalandırma yöntemine dönüşmemelidir.

Devletin bir kurumu (Noter ve Emniyet) tarafından tescil edilen ve mülkiyeti devredilen, bedeli yine devletin denetimindeki bankacılık sistemi üzerinden ödenen bir emtianın (otomobilin), vergi incelemesinde “yok hükmünde” sayılması, hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

Mükellefler için 2026 yılına giden süreçte en güvenli liman; şekli kurallara (Noter, Fatura, Banka) tam riayet etmek, tedarik zincirinde seçici davranmak (basiretli tacir) ve olası bir incelemede yargısal içtihatları (Emsal Kararlar) etkin bir savunma aracı olarak kullanmaktır. Hukuk, şekli gerçeğin değil, maddi gerçeğin peşindedir; ve otomotiv sektöründe maddi gerçeğin en büyük kanıtı, trafiğe çıkıp yol alan o araçların ta kendisidir.