GVK Madde 117 – Yıllık Beyana Tabi Gelirlerde Ödeme

GVK Madde 117 – Yıllık Beyana Tabi Gelirlerde Verginin Ödenmesi, yıllık beyanname ile bildirilen gelir üzerinden tahakkuk eden gelir vergisinin hangi zamanlarda ödeneceğini belirler. Buna göre bu vergi, Mart ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir.

GVK Madde 117 Madde Metni

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 117. maddesi şu şekildedir:

“Yıllık beyanname ile bildirilen gelir üzerinden tahakkuk ettirilen gelir vergisi, Mart ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir. Maliye Bakanlığı, gelirlerinin büyük bir kısmı ziraî kazançtan oluşan mükellefler hakkında gerekli görülen hallerde, iki taksitten fazla olmamak üzere, belli üretim bölgeleri ve ziraat ürünlerine göre, özel ödeme zamanları tayin edebilir.”

Maddenin birinci fıkrası 14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Güncel metin için 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (mevzuat.gov.tr) bağlantısına bakılabilir.

GVK Madde 117 Hakkında Genel Açıklama

Yıllık beyanname ile beyan edilen gelir üzerinden hesaplanan gelir vergisi, tek seferde değil iki eşit taksitte ödenir. Birinci taksit, beyannamenin verildiği yılın Mart ayında; ikinci taksit ise aynı yılın Temmuz ayında ödenir. Bu düzenleme, verginin mükellef üzerindeki nakit yükünü zamana yayarak ödeme kolaylığı sağlamayı amaçlar. Beyannamenin verilme zamanı 92. maddede düzenlenmiş olup, ödeme takvimi bu beyan dönemini izler.

Maddenin ikinci fıkrası, gelirlerinin büyük bir kısmı ziraî kazançtan oluşan mükellefler için özel bir esneklik tanır. Maliye Bakanlığı, gerekli gördüğü hâllerde bu mükellefler bakımından, iki taksitten fazla olmamak üzere, belli üretim bölgeleri ve ziraat ürünlerine göre özel ödeme zamanları belirleyebilir. Böylece hasat ve gelir elde etme dönemleri değişkenlik gösteren çiftçilerin ödeme güçleri gözetilmiş olur. Uygulamada beyan ve ödeme süreleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca zaman zaman genel tebliğ veya sirkülerle uzatılabilmektedir.

117. madde; yıllık beyannamenin verilmesini düzenleyen 92. madde, vergi tevkifatının yatırılmasını düzenleyen 119. madde ve tevkifatın mahsubunu düzenleyen 121. madde ile birlikte gelir vergisinde tahakkuk ve ödeme sistemini oluşturur. Taksit ödeme sürelerinin dikkatle takip edilmesi, gecikme zammı ve cebri takip gibi sonuçların önlenmesi bakımından önemlidir.

GVK Madde 117 ile İlgili Yargı Kararları

Gelir Vergisi Kanununun 117. maddesi, yıllık beyan üzerinden tahakkuk eden verginin ödeme zamanını düzenleyen teknik/çerçeve nitelikte bir hükümdür. Bu nedenle uygulamada doğrudan bu maddenin yorumuna dayanan müstakil bir yargı kararı sınırlıdır; uyuşmazlıklar çoğunlukla maddenin uygulanma biçimi ve ilgili özel hükümler çerçevesinde çözümlenir. Konuya birebir uyan güncel bir yargı kararı tespit edildiğinde, bu bölüm künyesi ve gerekçesiyle güncellenecektir.

Sık Sorulan Sorular

Yıllık gelir vergisi kaç taksitte ödenir?

GVK 117. maddesine göre yıllık beyanname ile bildirilen gelir üzerinden tahakkuk eden gelir vergisi, Mart ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir.

Gelir vergisi taksitleri hangi aylarda ödenir?

Birinci taksit beyannamenin verildiği yılın Mart ayında, ikinci taksit ise aynı yılın Temmuz ayında ödenir. Uygulamada bu süreler Hazine ve Maliye Bakanlığınca uzatılabilmektedir.

Çiftçiler için özel ödeme zamanı var mı?

Evet. Maliye Bakanlığı, gelirlerinin büyük kısmı ziraî kazançtan oluşan mükellefler için gerekli gördüğünde, iki taksitten fazla olmamak üzere, belli üretim bölgeleri ve ürünlere göre özel ödeme zamanları belirleyebilir.

Taksit süresinde ödenmezse ne olur?

Süresinde ödenmeyen taksitler için 6183 sayılı Kanun uyarınca gecikme zammı işletilir ve amme alacağı cebren takip edilebilir. Bu nedenle Mart ve Temmuz taksitlerinin zamanında ödenmesi önemlidir.

Sonuç

Gelir Vergisi Kanununun 117. maddesi, yıllık beyanname üzerinden tahakkuk eden gelir vergisinin Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte ödeneceğini düzenler; ziraî kazanç ağırlıklı mükellefler için Bakanlığa özel ödeme zamanı belirleme yetkisi tanınmıştır. Taksit sürelerinin ve varsa Bakanlıkça yapılan uzatmaların takip edilmesi, gecikme zammı riskini önlemek bakımından önem taşır.