Sermaye Avansında Aynı Yıl Tescil Şartı: 9. Daire Kararı

Danıştay 9. Dairesinin 15.02.2024 tarihli kararıyla kesinleşen uyuşmazlıkta; 2019’da yatırılıp 2020’de sermayeye eklenen sermaye avansı için nakdi sermaye indirimi kabul edilmiştir. Bu sonucu taşıyan gerekçe vergi mahkemesine aittir; Danıştay ayrı bir gerekçe yazmamıştır.

Karar Özeti

Dava Konusu Olay

Ortaklar 2019 yılında sermaye artırımı için şirketin banka hesaplarına sermaye avansı yatırmış, sermaye artırımı 2020 yılında tescil edilmiştir. İdare, avans 2019 yılı içinde sermaye artırımına konu edilmediği için 2020 yılına ait 830.195,78 TL tutarındaki faiz indirimini kabul etmemiştir.

Danıştay 9. Dairesi E:2022/4325, K:2024/608 sayılı kararında ayrı bir gerekçe yazmamış, Bölge İdare Mahkemesi kararını usul ve hukuka uygun bulmuştur. Sonucu taşıyan, bölge idare mahkemesinin de yerinde gördüğü vergi mahkemesi değerlendirmesi şöyledir:

• Sonucu taşıyan vergi mahkemesi kararının en önemli kısmı: “kanun altı normlarla indirimden yararlanma konusunda yeni şartların getirilmesi açıkça hukuka aykırı olup, anılan Tebliğ hükmünün dava konusu işleme yasal dayanak teşkil etmesinin mümkün olmadığı”

Karar künyesi: Danıştay 9. Daire, E:2022/4325, K:2024/608, 15.02.2024. Kaynak: Resmi karar metni bağlantısı (tıklayınız).

📌 Sonuç: Sermaye avansının yatırıldığı yıl içinde sermaye artırımına konu edilmemesi bu dosyada indirimi engellememiş, şirket 2020 yılı için nakdi sermaye indiriminden yararlanmıştır. Bu sonucu taşıyan gerekçe vergi mahkemesine aittir.

Sermaye Avansı Tescil Şartı ve Daireler Arası Fark (24.10.2026)

1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin sermaye avanslarına ilişkin bölümü (27.07.2026 tarihli konsolide metin) bugün de iki şart aramaktadır: avansın banka hesabına yatırıldığı tarihten itibaren Diğer Sermaye Yedekleri hesabında izlenmesi ve yatırıldığı hesap döneminin sonuna kadar ilgili sermaye artırımı kararının ticaret siciline tescil ettirilmesi.

Danıştay bu kararda ayrı bir gerekçe yazmamıştır. Danıştay 4. Dairesi ise 2022 tarihli kararında aynı şartı uygulayarak indirimi kabul etmemiştir: Sermaye Avansı Aynı Yıl Sermayeye Eklenmezse İndirim Yok. Bu şart hakkında Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu kararı tespit edilemediğinden, avansı yatırıldığı yıl sermayeye ekleyemeyen şirketin uyuşmazlık riskini bu ayrışmaya göre değerlendirmesi gerekir.

Kararın Tam Metni

T.C.

D A N I Ş T A Y

DOKUZUNCU DAİRE

Esas No : 2022/4325

Karar No : 2024/608

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Başkanlığı (… Vergi Dairesi Müdürlüğü)

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): … Sanayi Oluklu Mukavva Kağıt Ticaret A.Ş.

VEKİLİ: Av. …

İstemin Konusu

… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Yargılama Süreci

Dava konusu istem:Davacı tarafından,5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/1-(ı).maddesi uyarınca sermayenin nakit olarak artırılan kısmı üzerinden 830.195,78.-TL olarak hesaplanan faiz tutarının, dönem matrahının tespitinde kurum kazancından indirilmesi gerektiği ihtirazı kaydıyla verilen beyanname üzerine anılan faiz indiriminden yararlanılmaksızın yapılan 2020 yılı kurumlar vergisi tahakkukunun iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idare tarafından verilen beyan dilekçesinde, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde değişiklik yapılmasına dair 10 seri no’lu Tebliğin sermaye avanslarının durumunu düzenleyen madde hükümleri uyarınca, sermaye avanslarının “Diğer Sermaye Yedekleri” hesabında izlenmesi ve ancak şirket banka hesabına yatırıldığı tarihin içinde bulunduğu hesap döneminin sonuna kadar bu tutarlarla ilgili sermaye artırımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil ettirilmesi şartıyla indirim uygulamasından faydalanılmasının mümkün olduğundan bahisle, şirket ortakları tarafından 2019 yılında sermaye arttırımı için şirketin banka hesaplarına yatırılan sermaye avansı tutarlarının 2019 yılı içerisinde sermaye arttırımına konu edilmesi gerekirken, 2020 yılı içerisinde konu edilmesi nedeniyle davacı şirketin 2020 hesap dönemine ait kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim uygulamasından faydalanmasının mümkün olmadığı öne sürülmüş ise de, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/1-(ı) maddesinde, sermaye şirketlerinin ilgili hesap dönemi içinde, ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları üzerinden indirim hakkından yararlanabilecekleri hüküm altına alındığından, dolayısıyla sermaye şirketleri yetkili organlarının kısmen veya tamamen nakdi sermaye artışına ilişkin kararının ticaret siciline tescil edildiği hesap döneminden itibaren bu indirim uygulamasından yararlanmaya başlayabileceklerinden, ödemenin ise sermaye artırımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil ettirildiği hesap döneminde gerçekleşmiş olması şartı aranmadığından, kanun altı normlarla indirimden yararlanma konusunda yeni şartların getirilmesi açıkça hukuka aykırı olup, anılan Tebliğ hükmünün dava konusu işleme yasal dayanak teşkil etmesinin mümkün olmadığı, öte yandan, mevcut yasa maddesi ele alındığında yasa koyucunun amacının, şirketlerin mali yapılarının güçlendirilmesi, faaliyet döngüsü içerisinde dış borçlanmalara nazaran öz varlık niteliğinde ilave nakit kaynağından yararlanmalarını sağlamak suretiyle nakit sermaye artışlarının teşvik edilmesi olduğu dikkate alındığında, davacı şirketin 2019 yılında yasa koyucunun amacına uygun hareket ettiği, nitekim işletmenin şirket ortağından yaptığı nakit borçlanmaların (sermaye avansı) borç niteliğinden çıkarılarak işletmenin öz varlığı niteliği kazandırıldığı, bu şekilde şirketin sermaye yapısının güçlendirildiğinin açık olduğu 2019 yılı sonlarına doğru ortaklar tarafından şirketin banka hesabına yatırılan nakit sermaye artışı 2020/Haziran döneminde ticaret siciline tescil edildiğinden, tescil işleminin gerçekleştiği 2020 hesap döneminden itibaren nakden artırılan tutarın tamamı üzerinden davacı şirketin indirim uygulamasından faydalanması mümkün olduğundan, davacı şirketin bahse konu indirimden yararlanmaksızın ihtirazi kayıtla verdiği 2020 yılı Kurumlar Vergisi beyannamesi üzerine tahakkuk ettirilen kurumlar vergisinde hukuka hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, nakdi sermaye artışından doğan faiz indiriminden yararlandırılmaksızın yapılan tahakkuk işleminin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Temyiz Edenin İddiaları

Sermaye avanslarının “Diğer Sermaye Yedekleri” hesabında izlenmesi ve ancak şirket banka hesabına yatırıldığı tarihin içinde bulunduğu hesap döneminin sonuna kadar bu tutarlarla ilgili sermaye artırımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil ettirilmesi şartıyla indirim uygulamasından faydalanılması mümkün olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

Karşı Tarafın Savunması

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

Danıştay Tetkik Hâkimi

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Türk Milleti Adına

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Hukuki Değerlendirme

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Karar Sonucu

Açıklanan nedenlerle;

1.Davalının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,

3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 15/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.