GVK Madde 62 – İş Verenin Tarifi

GVK Madde 62 – İş Verenin Tarifi, ücret gelirinin vergilendirilmesinde kilit rol oynayan işveren kavramını tanımlar. Buna göre iş verenler, hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir.

GVK Madde 62 Madde Metni

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 62. maddesi şu şekildedir:

“İş verenler, hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir. 61 inci maddenin 1 ila 6 numaralı bentlerinde yazılı ödemeleri yapanlar bu kanunda yazılı ödevleri yerine getirmek bakımından işveren hükmündedir.”

İkinci fıkra 24/12/1980 tarihli ve 2361 sayılı Kanunla düzenlenmiştir. Güncel metin için 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (mevzuat.gov.tr) bağlantısına bakılabilir.

GVK Madde 62 Hakkında Genel Açıklama

Ücret gelirinin varlığı, bir işveren-hizmetli ilişkisinin bulunmasına bağlıdır. 62. madde, bu ilişkinin bir tarafı olan işvereni tanımlar: hizmet erbabını işe alan ve onu kendi emir ve talimatı doğrultusunda çalıştıran gerçek veya tüzel kişi işverendir. Buradaki belirleyici unsur, çalışanın işverene tabi olması, yani işverenin çalışan üzerinde emir-talimat verme ve denetleme yetkisinin bulunmasıdır. Bu bağımlılık (tabiiyet) ilişkisi, ücret gelirini serbest meslek kazancından ve ticari kazançtan ayıran temel ölçüttür.

Maddenin ikinci fıkrası, işveren kavramını ödevler bakımından genişletir. Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesinin 1 ila 6 numaralı bentlerinde ücret sayılan ödemeleri yapanlar da, kanunda yazılı ödevleri (özellikle tevkifat yapma ve muhtasar beyanname verme yükümlülüklerini) yerine getirmek bakımından işveren hükmündedir. Böylece asıl anlamda işveren olmasa dahi, ücret niteliğindeki bu ödemeleri yapan kişiler stopaj ve beyan yükümlülükleri yönünden işveren gibi sorumlu tutulur.

62. madde; ücretin tarifini yapan 61. madde, vergi tevkifatını düzenleyen 94. madde ve muhtasar beyannameyi düzenleyen 98. madde ile birlikte uygulanır. İşveren sıfatının doğru belirlenmesi, ücret ödemeleri üzerinden yapılacak gelir vergisi tevkifatının kimin tarafından yerine getirileceğini ve muhtasar beyanname yükümlülüğünün kime ait olduğunu doğrudan etkiler.

GVK Madde 62 ile İlgili Yargı Kararları

Gelir Vergisi Kanununun 62. maddesi, ücret ilişkisinde işveren kavramını düzenleyen teknik/çerçeve nitelikte bir hükümdür. Bu nedenle uygulamada doğrudan bu maddenin yorumuna dayanan müstakil bir yargı kararı sınırlıdır; uyuşmazlıklar çoğunlukla maddenin uygulanma biçimi ve ilgili özel hükümler çerçevesinde çözümlenir. Konuya birebir uyan güncel bir yargı kararı tespit edildiğinde, bu bölüm künyesi ve gerekçesiyle güncellenecektir.

Sık Sorulan Sorular

GVK Madde 62’ye göre işveren kimdir?

İşverenler, hizmet erbabını işe alan ve emir ve talimatları doğrultusunda çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir. Belirleyici unsur, çalışanın işverene tabi olması, yani işverenin emir-talimat ve denetim yetkisinin bulunmasıdır.

İşveren olmadığı halde işveren gibi sorumlu olanlar kimlerdir?

GVK 62. maddenin ikinci fıkrasına göre, 61. maddenin 1 ila 6 numaralı bentlerinde yazılı ücret niteliğindeki ödemeleri yapanlar, kanundaki ödevleri (tevkifat ve beyan gibi) yerine getirmek bakımından işveren hükmündedir.

İşveren kavramının vergisel önemi nedir?

İşveren sıfatı, ücret ödemeleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yapma ve muhtasar beyanname verme yükümlülüğünün kime ait olduğunu belirler. Bu nedenle işveren-hizmetli ilişkisinin doğru tespiti önemlidir.

Sonuç

Gelir Vergisi Kanununun 62. maddesi, ücret ilişkisinin tarafı olan işvereni; hizmet erbabını işe alan ve emir-talimatı altında çalıştıran kişi olarak tanımlar ve 61. maddedeki belirli ödemeleri yapanları da ödevler bakımından işveren sayar. İşveren sıfatının doğru belirlenmesi, ücret üzerinden tevkifat ve muhtasar beyanname yükümlülüklerinin yerine getirilmesi bakımından belirleyicidir.