İncelemeye Hazırlık Dosyası (VDK-İHD) Nedir, Nasıl İşler?

Özetle: İncelemeye hazırlık dosyası, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının 2026 yılında devreye aldığı; vergi incelemesinde ihtiyaç duyulabilecek bilgi, belge, açıklama ve elektronik verilerin mükellef tarafından Dilekçe ve Bilgi Verme Sistemi üzerinden elektronik ortamda hazırlanıp Başkanlığa sunulmasını sağlayan modüler dijital bir dosyadır. Süreç, mükellefe tebliğ edilen “İncelemeye Hazırlık Yazısı” ile başlar; ancak Başkanlığın kendi açıklamasına göre bu yazının tebliği veya dosyanın gönderilmesi, vergi incelemesine başlanıldığı anlamına gelmez. Bu ayrım teknik bir ayrıntı değildir: pişmanlık hükümlerinden yararlanma imkânı ile özel usulsüzlük cezası riskini doğrudan belirler.

İncelemeye Hazırlık Dosyası Nedir?

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının 2 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre incelemeye hazırlık dosyası (VDK-İHD), vergi incelemesinde ihtiyaç duyulabilecek bilgi, belge, açıklama ve elektronik verilerin, Başkanlıkça belirlenen başlıklar altında mükellef tarafından elektronik ortamda hazırlanarak ilgili işlemlerle ilişkilendirilmesini ve Başkanlığa sunulmasını sağlayan modüler dijital bir dosyadır. Uygulama, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından geliştirilen Vergi İçin Standart Denetim Dosyası (SAF-T – Standard Audit File for Tax) metodolojisi esas alınarak Türkiye’nin denetim ihtiyaçlarına uyarlanmıştır. Dosya, 24 Ekim 2025 tarihinden bu yana kullanımda olan VDK Dilekçe ve Bilgi Verme Sistemi altyapısı üzerinde çalışmaktadır; bu altyapı başlangıçta sahte belgeyle mücadele programı kapsamında dar bir alanda kullanılmıştır.

Burada bir kavram karışıklığına dikkat çekmek gerekir. Basında ve bazı sirkülerlerde uygulama “inceleme öncesi düzeltme imkânı” başlığıyla duyurulmuştur. Buna karşılık Başkanlığın yayımladığı metinde “düzeltme” ifadesi yer almamaktadır; metin, bilgi ve belgelerin inceleme başlamadan önce düzenli biçimde hazırlanmasından, eksikliklerin önceden fark edilmesinden ve yazışma ihtiyacının azaltılmasından söz etmektedir. Bu ayrım önemlidir, çünkü “düzeltme” Vergi Usul Kanunu’nun 116’ncı maddesinde tanımlanan dar ve teknik bir kurumdur: “Vergi hatası, vergiye mütaallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınmasıdır.” İncelemeye hazırlık aşamasında gündeme gelebilecek olan ise idarenin resen yaptığı bir vergi hatası düzeltmesi değil, mükellefin kendi beyanını gözden geçirip pişmanlık hükümleri çerçevesinde veya kanuni süresinden sonra düzeltme beyannamesi vermesidir. Bu iki işlemin hukuki rejimi birbirinden farklıdır.

İncelemeye Hazırlık Dosyası Süreci Nasıl İşler?

Süreç, Başkanlıktan mükellefe tebliğ edilen “İncelemeye Hazırlık Yazısı” ile başlar. Bu yazıda sunulması istenen bilgi ve belgeler, cevaplanması beklenen sorular, dosyanın hazırlanması için tanınan süre ve sisteme erişim bilgileri yer alır. Mükellef, Dilekçe ve Bilgi Verme Sistemine giriş yaparak soruları cevaplar, belgeleri ilgili alanlara yükler ve dosyayı Başkanlığa gönderir. Tanınan süre yeterli gelmezse, süre sona ermeden önce gerekçeli ek süre talebi sistem üzerinden iletilebilir. Sistemde gerçekleştirilen işlemler kullanıcı, tarih ve işlem bilgileriyle kayıt altına alınır. Hazırlanan dosya, incelemenin başlamasının ve incelemeyi yürütecek vergi müfettişinin görevlendirilmesinin ardından görevli müfettişin erişimine açılır. Sunulan bilgi ve belgelerin eksik, çelişkili veya yanıltıcı olduğunun anlaşılması ya da ilave bilgiye ihtiyaç duyulması hâlinde, inceleme başladıktan sonra görevli müfettiş tarafından ek veya tamamlayıcı bilgi ve belge talep edilebilir.

Uygulamanın zorunlu mu yoksa ihtiyari mi olduğu, hangi mükellef gruplarını kapsayacağı ve genel uygulamaya ne zaman geçileceği konusunda Başkanlığın duyurusunda ve diğer resmî kaynaklarda bir açıklık bulunmamaktadır. Bu nedenle aşağıdaki değerlendirmeler, yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümleri ile yerleşik yargı kararları esas alınarak yapılmıştır.

İncelemeye Hazırlık Yazısı, Vergi İncelemesine Başlandığı Anlamına Gelir mi?

Hayır. Başkanlığın duyurusunda bu husus ayrı bir başlık altında vurgulanmıştır: “İncelemeye Hazırlık Yazısı, İncelemeye Başlama Bildirimi Değildir.” Duyuruya göre bu yazının tebliğ edilmesi veya dosyanın hazırlanarak Başkanlığa gönderilmesiyle vergi incelemesine başlanmış sayılmaz; vergi incelemesi, düzenlenecek İncelemeye Başlama Bildiriminin mükellefe tebliğ edilmesiyle başlar. Ayrıca dosyanın hazırlanması veya sisteme gönderilmesi, mükellef hakkında vergisel bir eleştiri yapıldığı ya da vergi kaybının kesin olarak tespit edildiği anlamına gelmemektedir.

Bu ifadenin mevzuatta karşılığı vardır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 140’ıncı maddesinin birinci fıkrasına göre vergi incelemesi yapanlar, “incelemeye tabi olana, vergi incelemesinin konusunu ve incelemeye başlanıldığı hususunu bir yazıyla bildirirler.” Vergi İncelemelerinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesinin ikinci fıkrası bunu somutlaştırır: “Vergi incelemesine, vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından düzenlenecek ‘İncelemeye Başlama Bildirimi’ ile başlanır.” Aynı maddenin üçüncü fıkrası ise tarihi kesin biçimde belirler: “İncelemeye başlama tarihi, incelemeye başlama bildiriminin düzenlendiği tarihtir.” Dolayısıyla vergi incelemesinin hukuken başladığı an, İncelemeye Başlama Bildiriminin düzenlendiği tarihtir; incelemeye hazırlık kapsamında gönderilen yazı bu bildirimin yerine geçmez.

İşe Başlama ile İncelemeye Başlama Arasındaki Fark Nedir?

Yönetmelik, “işe başlama” ile “incelemeye başlama”yı ayrı maddelerde düzenler ve bu ayrım, hazırlık aşamasının hukuki konumunu anlamak bakımından belirleyicidir. Yönetmelik’in “İşe başlama ve incelemeye hazırlık” başlıklı 7’nci maddesine göre müfettiş, inceleme görevinin verilmesinden itibaren en geç beş gün içinde işe başlar. Aynı maddenin ikinci fıkrası şu hükmü taşır: “Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından mükellefin kendisine veya bulunduğu sektöre yönelik olarak yapılan her türlü araştırma, inceleme, bilgi isteme ve yazışma gibi faaliyetler işe başlandığını gösterir.” Üçüncü fıkra uyarınca müfettiş, incelemeye başlamadan önce görev yazısı ekindeki belgeler ile mükellefin vergi dairesindeki dosyasını tetkik eder.

Buna karşılık incelemeye başlama, Yönetmelik’in 9’uncu maddesinde şekle bağlı ayrı bir işlem olarak düzenlenmiştir: müfettiş, görevin verilmesinden itibaren en geç on beş gün içinde incelemeye başlar ve bunu İncelemeye Başlama Bildirimi ile yapar. Görüldüğü üzere işe başlama ile incelemeye başlama aynı an değildir; kanunun pişmanlık bakımından esas aldığı eşik ise, aşağıda görüleceği gibi, incelemeye başlama anıdır.

Bir başka karışıklık kaynağı da Yönetmelik’in 8’inci maddesidir. Bu madde, müfettişin “işe başlama ve incelemeye hazırlık evresi dâhil” inceleme görevi boyunca oluşturduğu bir “inceleme dosyası”ndan söz eder ve dördüncü fıkrasında bu dosyanın kısmen veya tamamen elektronik ortamda tutulabileceğini belirtir. Bu dosya müfettişin kendi çalışma dosyasıdır; mükellefin sisteme yüklediği hazırlık dosyasıyla aynı şey değildir. İkisi farklı öznelere ait, farklı işlevleri olan iki ayrı kavramdır.

İncelemeye Hazırlık Dosyası Aşamasında Pişmanlık Dilekçesi Verilebilir mi?

Vergi Usul Kanunu’nun 371’inci maddesi, beyana dayanan vergilerde vergi ziyaı cezasını gerektiren fiilleri işleyen mükelleflerin kanuna aykırı hareketlerini ilgili makamlara kendiliğinden dilekçe ile haber vermesi hâlinde, belirli koşullarla vergi ziyaı cezası kesilmeyeceğini düzenler. Maddenin 2 numaralı bendine göre haber verme dilekçesinin, “mükellef nezdinde haber verilen olayın ilgili olduğu vergi türüne ilişkin bir vergi incelemesine başlandığı veya olayın ve ilgili olduğu vergi türünün takdir komisyonuna intikal ettirildiği günden evvel (Kaçakçılık suçu teşkil eden fiillerin işlendiğinin tespitinden önce) verilmiş ve resmi kayıtlara geçirilmiş olması” şarttır. Ayrıca hiç verilmemiş beyannamenin veya eksik ya da yanlış beyanın haber verme tarihinden itibaren on beş gün içinde tamamlanması veya düzeltilmesi ve ödeme süresi geçmiş vergilerin aynı süre içinde gecikme zammı oranında bir zamla ödenmesi gerekir.

Kanunun aradığı eşik, incelemeye başlama anıdır. Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 2024 yılında verdiği bir kararla onadığı ilk derece kararında bu ilke açıkça uygulanmıştır: kararda, “pişmanlık hükümlerinden faydalanılabilmesi için haber verme dilekçesinin (somut olayda düzeltme beyannamelerinin) mükellef nezdinde vergi incelemesine başlandığı günden önce verilmiş olması gerektiği” belirtilmiş; somut olayda incelemeye başlama tutanağı 3 Aralık 2018 tarihinde imzalandığı hâlde düzeltme beyannameleri 21 Kasım 2018 tarihinde verildiğinden, mükellefin pişmanlık ve ıslah hükümlerinden yararlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Aksi yöndeki bir olayda ise Danıştay Dördüncü Dairesi 2021 tarihli kararında, incelemeye başlama tutanağı düzenlendikten sonra verilen beyanname bakımından “davacı şirketin pişmanlık talepli düzeltme beyannamesinin, hakkında incelemeye başlanıldıktan sonra verildiği açıktır” tespitini yapmıştır. Bu ikinci kararda dava, faturaların sahte olmadığının ayrı yargı kararlarıyla kesinleşmiş olması nedeniyle mükellef lehine sonuçlanmışsa da, pişmanlık yönünden yapılan tespit yukarıdaki ilkeyi teyit etmektedir.

Bu iki karar birlikte değerlendirildiğinde, pişmanlık imkânının hazırlık sürecine değil, İncelemeye Başlama Bildiriminin düzenlendiği tarihe göre belirlendiği görülmektedir. Başkanlığın hazırlık yazısının incelemeye başlama bildirimi olmadığını açıkça ifade etmiş olması, bu aşamada pişmanlık yolunun kural olarak henüz kapanmadığı yönünde dayanak oluşturur. Bununla birlikte üç noktada dikkatli olunmalıdır. Birincisi, maddedeki parantez içi hüküm uyarınca kaçakçılık suçu teşkil eden fiillerin işlendiğinin tespit edilmiş olması hâlinde, inceleme henüz başlamamış olsa dahi pişmanlıktan yararlanılamaz. İkincisi, pişmanlık kendiliğinden işlemez; beyanname ve ödeme için öngörülen on beş günlük sürelere uyulmaması hâlinde pişmanlık hükmü uygulanmaz. Üçüncüsü, uygulamadaki tecrübelerimiz ışığında belirtelim ki idarenin, Yönetmelik’in 7’nci maddesinin ikinci fıkrasındaki “işe başlama” hükmüne dayanarak farklı bir yorum benimsemesi ihtimali bulunmaktadır; bu konuda henüz bir düzenleme veya yargı kararı bulunmadığından, somut olayda hukuki destek alınmasında yarar vardır.

Ayrı bir ihtimal de şudur: Hazırlık yazısıyla birlikte veya ondan bağımsız olarak Vergi Usul Kanunu’nun 370’inci maddesi kapsamında bir izaha davet yazısı tebliğ edilmişse, mükellef davet konusu tespitle sınırlı olarak artık 371’inci maddedeki pişmanlık hükümlerinden yararlanamaz. Bu durumda otuz günlük süre içinde yapılan izahın yeterli bulunmaması hâlinde, beyan ve ödeme şartlarının yerine getirilmesi kaydıyla vergi ziyaı cezası ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında kesilir. İki kurum birbirinden ayrıdır; hangi yazının tebliğ edildiği somut olayda dikkatle tespit edilmelidir.

Defter ve Belgeler Elektronik Ortamda Nasıl İbraz Edilir?

Yönetmelik’in 12’nci maddesinin birinci fıkrası, defter ve belgelerin yazılı olarak istenmesini ve yazıda “ibraz edilecek defter ve belgeler ile on beş günden az olmamak üzere ibraz süresine, ibraz yerine ve ibraz edilmemesi halinde uygulanacak müeyyidelere” yer verilmesini zorunlu kılar. Aynı maddenin dördüncü fıkrasına 13 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle eklenen cümleye göre, “defter ve belgelerin elektronik ortamda ibrazı üzerine sistem tarafından ibraz durumunu gösteren bir belge üretilir ve söz konusu belgeyi mükellef veya mükellef tarafından defter ve belgelerin ibrazı için vekâlet verilenler güvenli elektronik imza ile imzalar.”

Aynı değişiklikle Yönetmelik’in 3’üncü maddesine iki yeni tanım eklenmiştir. “Elektronik sistem araçları”, defter ve belgelerin ibraz edilmesi, tutanakların düzenlenmesi, görüntülü ve sesli görüşme sağlanması gibi vergi incelemelerine ilişkin işlemlerin elektronik ortamda yürütülmesini sağlamak üzere Bakanlıkça oluşturulan her türlü elektronik sistemi ifade eder. “Güvenli elektronik imza” ise 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nun 4’üncü maddesindeki niteliklere sahip imzadır. Yine aynı değişiklikle 16’ncı maddeye eklenen üçüncü fıkra uyarınca inceleme tutanakları da bu sistem aracılığıyla elektronik ortamda düzenlenebilmekte ve güvenli elektronik imzayla imzalanmakta; 17’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca bu hâlde tutanağın düzenlenme yeri “elektronik ortam” kabul edilmektedir.

Bu düzenlemeler, sisteme belge yüklenmesinin yalnızca pratik bir kolaylık olmadığını; Vergi Usul Kanunu’nun 140’ıncı maddesinin son fıkrasındaki yetkiye dayanılarak çıkarılan Yönetmelik’in aradığı usule uygun, hukuki sonuç doğuran bir ibraz biçimi olduğunu göstermektedir. Konunun teknik yönü Elektronik Veri İbraz Sistemi (e-Viz) uygulamasına ilişkin yazımızda ayrıca ele alınmıştır.

Bilgi ve Belge Sunulmazsa Özel Usulsüzlük Cezası Kesilir mi?

Başkanlığın duyurusunda herhangi bir yaptırımdan söz edilmemektedir. Buna karşılık Vergi Usul Kanunu’nun 148’inci maddesi, mükelleflerin “Maliye Bakanlığının veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların istiyecekleri bilgileri vermeye mecbur” olduğunu; 256’ncı maddesi ise defter, belge ve elektronik ortamdaki kayıtların, bu kayıtlara erişim için gerekli bilgi ve şifreler dâhil olmak üzere ibraz edilmesi zorunluluğunu düzenler. Bu ödevlere uyulmaması hâlinde uygulanacak yaptırım, aynı Kanunun mükerrer 355’inci maddesinde yer alan özel usulsüzlük cezasıdır. 2026 yılında uygulanan tutarlar; birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı için 35.000 TL, ikinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler için 17.000 TL, bunların dışında kalanlar için 8.700 TL’dir.

Ancak maddenin ikinci fıkrası, cezanın kesilebilmesini önemli bir usul şartına bağlamıştır: “Bu hükmün uygulanması için, bilgi ve ibraz ödevinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak yapılacak tebliğlerde bilginin verilmesi için tayin olunan sürede cevap verilmemesi, eksik veya yanıltıcı bilgi verilmesi veya defter ve belge ibrazı için tayin olunan süre ile defter ve belgelerin süresinde ibraz edilmemesi durumunda haklarında Kanunun ceza hükümlerinin uygulanması cihetine gidileceğinin ilgililere yazılı olarak bildirilmesi şarttır.” Kısacası, süresinde cevap verilmemesi hâlinde ceza uygulanacağı önceden yazıyla ihtar edilmemişse, kural olarak özel usulsüzlük cezası kesilemez.

Danıştay Dördüncü Dairesinin 2011 tarihli bir kararı bu şartın kapsamını netleştirmiştir. Karara göre söz konusu hüküm “bilgi ve ibraz ödeviyle ilgili olup; defter, belge ve bilgi isteme yazılarının tebliği üzerine bilgi ve ibraz ödevinin yerine getirilmemesi halinde kesilecek özel usulsüzlük cezası için öngörülmüştür.” Bu karar, elektronik ortamda beyanname verilmemesi hâlinde yazılı bildirim şartının aranmayacağı sonucuna varmış; şartı beyanname verme ödevi bakımından daraltmıştır. Belirtmek gerekir ki Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu 2012 tarihli kararında, elektronik beyanname uyuşmazlığında yazılı bildirim şartını arayan vergi mahkemesi ısrar kararını oyçokluğuyla onamış; yani bu özel mesele bakımından daire kararından farklı bir sonuca ulaşmıştır. Ne var ki bu ayrışma beyanname verme ödevine ilişkindir. Bilgi ve belge isteme yazıları bakımından ise her iki kararda da yazılı bildirim şartının aranacağı hususu tartışma dışıdır.

İncelemeye hazırlık kapsamında istenen bilgi, belge ve açıklamalar niteliği itibarıyla 148 ve 256’ncı maddelerin alanına girdiğinden, bu süreçte süresinde cevap verilmemesi nedeniyle özel usulsüzlük cezası kesilebilmesi için, mükellefe gönderilen yazıda anılan yazılı ihtarın bulunması gerekir. Bu noktada bir istisnaya da işaret etmek gerekir: aynı fıkraya 5904 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca, söz konusu ödevlerin yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça düzenleyici idari işlemlerle duyurulması hâlinde ayrıca yazılı bildirim şartı aranmaz. İncelemeye hazırlık dosyasına ilişkin böyle bir düzenleyici işlem yayımlandığında, ihtar şartı bakımından tablo değişebilecektir.

Bu Süreçte Mükellefin Hakları Nelerdir?

İncelemeye hazırlık aşaması, mükellefin vergi incelemesine ilişkin güvencelerini ortadan kaldırmaz. Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca inceleme tutanaklarının taslakları, itiraz ve mülahazaların tutanağa geçirilebilmesi amacıyla, mükellefin talep etmesi durumunda iki gün önceden bilgisine sunulur; tutanaklarda incelemeyi yapanın kanaatini belirten yorum, hüküm ve ifadelere yer verilemez. Vergi Usul Kanunu’nun 140’ıncı maddesinin altıncı fıkrasına göre incelemeye başlanıldığı tarihten itibaren tam incelemede en fazla bir yıl, sınırlı incelemede en fazla altı ay, katma değer vergisi iade incelemelerinde ise en fazla üç ay içinde incelemenin bitirilmesi esastır. Bu sürelerin başlangıcının da İncelemeye Başlama Bildirimi olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Sürecin tümüne ilişkin güvenceler vergi incelemesinde mükellef hakları ve vergi incelemesinde neler sorulur başlıklı yazılarımızda ayrıntılı biçimde ele alınmıştır.

Sık Sorulan Sorular

İncelemeye hazırlık dosyası nedir?

İncelemeye hazırlık dosyası (VDK-İHD), Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının 2026 yılında devreye aldığı; vergi incelemesinde ihtiyaç duyulabilecek bilgi, belge, açıklama ve elektronik verilerin mükellef tarafından Dilekçe ve Bilgi Verme Sistemi üzerinden elektronik ortamda hazırlanıp Başkanlığa sunulmasını sağlayan modüler dijital bir dosyadır. Süreç, mükellefe tebliğ edilen İncelemeye Hazırlık Yazısı ile başlar.

İncelemeye hazırlık yazısı tebliğ edildiğinde vergi incelemesi başlamış sayılır mı?

Hayır. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının açıklamasına göre incelemeye hazırlık yazısı, incelemeye başlama bildirimi değildir; yazının tebliği veya dosyanın gönderilmesi vergi incelemesine başlanıldığı anlamına gelmez. Vergi İncelemelerinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesine göre inceleme, düzenlenecek İncelemeye Başlama Bildirimi ile başlar ve incelemeye başlama tarihi bu bildirimin düzenlendiği tarihtir.

İncelemeye hazırlık dosyası aşamasında pişmanlık dilekçesi verilebilir mi?

Vergi Usul Kanunu’nun 371’inci maddesine göre pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmek için haber verme dilekçesinin, mükellef nezdinde vergi incelemesine başlandığı günden önce verilmiş olması gerekir. Danıştay kararlarında bu eşik incelemeye başlama tarihi olarak uygulanmaktadır. Hazırlık yazısının incelemeye başlama bildirimi olmadığı Başkanlıkça açıkça belirtildiğinden, bu aşamada pişmanlık yolu kural olarak kapanmamıştır. Ancak kaçakçılık suçu teşkil eden fiillerin tespit edilmiş olması hâlinde pişmanlıktan yararlanılamaz.

İncelemeye hazırlık dosyası zorunlu mudur?

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının duyurusunda ve diğer resmî kaynaklarda uygulamanın zorunlu mu yoksa ihtiyari mi olduğu, hangi mükellef gruplarını kapsayacağı ve genel uygulamaya ne zaman geçileceği belirtilmemiştir. Bilgi ve belge isteme yetkisi Vergi Usul Kanunu’nun 148 ve 256’ncı maddelerinde düzenlenmiş olup, bu ödevlere uyulmaması mükerrer 355’inci madde uyarınca özel usulsüzlük cezasını gündeme getirebilir.

İncelemeye hazırlık dosyasında bilgi ve belge sunulmazsa ceza kesilir mi?

Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 355’inci maddesi uyarınca bilgi ve ibraz ödevine uyulmaması özel usulsüzlük cezasını gerektirebilir; 2026 yılı tutarları birinci sınıf tüccarlar ve serbest meslek erbabı için 35.000 TL, ikinci sınıf tüccarlar ve basit usule tabi olanlar için 17.000 TL, diğerleri için 8.700 TL’dir. Ancak aynı maddeye göre ceza kesilebilmesi için, süresinde cevap verilmemesi hâlinde ceza hükümlerinin uygulanacağının ilgiliye yazılı olarak bildirilmiş olması şarttır. Bu ödeve ilişkin usul ve esaslar düzenleyici idari işlemle duyurulmuşsa ayrıca yazılı bildirim aranmaz.

Sonuç

İncelemeye hazırlık dosyası uygulaması, vergi incelemesi öncesindeki süreci mükellef bakımından daha görünür ve yapılandırılmış hâle getiren bir dijital araçtır. Bilgi ve belgelerin standart biçimde önceden hazırlanması, özellikle katma değer vergisi iade incelemelerinde tekrarlanan yazışma yükünü azaltabilecek niteliktedir. Bununla birlikte hukuki sonuçları bakımından bu aşama, incelemenin fiilen başladığı andan özenle ayırt edilmelidir. Uygulamadaki tecrübelerimiz ışığında, kendisine İncelemeye Hazırlık Yazısı tebliğ edilen mükelleflere üç hususu değerlendirmelerini öneriyoruz: yazının içeriğinin İncelemeye Başlama Bildirimi niteliği taşıyıp taşımadığı, yazıda mükerrer 355’inci madde uyarınca aranan yazılı ihtarın bulunup bulunmadığı ve beyanlarında düzeltilmesi gereken bir husus varsa buna ilişkin kararın hangi aşamada alınacağı. Bu değerlendirmelerin, dosyanın hazırlanıp gönderilmesinden önce yapılması önem taşımaktadır.