İçerik Başlıkları
Danıştay 3. Dairesi 02.02.2022 tarihli kararıyla, Ar-Ge merkezi dışında zorunlu olarak yürütülen faaliyetlere ilişkin ücretlerde istisna oranı henüz belirlenmemişken tahakkuk ettirilen gelir vergisi stopajını kaldıran Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararını oybirliğiyle onamıştır. Danıştay kendi hukuki değerlendirmesinde temyiz edilen kararı usul ve hukuka uygun bulmakla yetinmiştir; aşağıdaki gerekçe ilk derece Vergi Mahkemesine aittir.
Karar Özeti
Dava Konusu Olay
Davacı şirket, Ar-Ge merkezinde çalışan personelin proje kapsamındaki faaliyetlerin bir kısmını merkez dışında yürütmesinin zorunlu olduğu durumlarda dışarıda geçirilen süreye ait ücretlerin tamamının istisna kapsamında olduğu ihtirazi kaydıyla 2016 yılı Temmuz dönemi muhtasar beyannamesini vermiştir. Dava, bu beyanname üzerine fazladan tahakkuk ettirilen ve ödenen gelir (stopaj) vergisinin kaldırılması ve iadesi istemine ilişkindir.
İlk derece Vergi Mahkemesinin gerekçesi şöyledir (bu karar istinafta ve Danıştay 3. Dairesinin E:2018/2611, K:2022/345 sayılı kararıyla temyizde korunmuştur):
- 16/02/2016 tarihli ve 6676 sayılı Kanun’un 28. maddesiyle 5746 sayılı Kanun’un 3. maddesinin 2. fıkrasına eklenen hükümle, merkez dışında zorunlu olarak yürütülen faaliyetlere ilişkin ücretlerin yüzde yüzünü aşmamak şartıyla Bakanlar Kurulunca belirlenecek kısmı gelir vergisi stopajı teşviki kapsamına alınmıştır.
- Bakanlar Kurulu 01/08/2016 tarihli kararla uyuşmazlığa konu personelin ücretlerinde istisna oranını %100 olarak belirlemiş; bu karar 01/09/2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
- Beyannamenin verildiği tarihte istisna oranı belirli olmasa da kanun koyucunun amacı bu personelin aldığı ücretin istisnaya tabi tutulmasıdır.
- İdarenin henüz karar almadığı dönem için mükellef lehine yorumla tahakkuk yapılmamalıdır; aksi hâlde idarenin eylemsizliği sebebiyle kişilerin hakları ihlal edilebilir, hukuk devleti ve verginin kanuniliği ilkeleri zedelenebilir.
Karar künyesi: Danıştay 3. Daire, E:2018/2611, K:2022/345, T:02.02.2022. Kaynak: Resmi karar metni bağlantısı (tıklayınız).
📌 Sonuç: Vergi Mahkemesi, kanunla tanınan stopaj teşvikinin oranı Bakanlar Kurulunca henüz belirlenmemişken idarenin eylemsizliğinin mükellef aleyhine sonuç doğurmaması gerektiğine hükmetmiş; bu karar istinafta ve Danıştay 3. Dairesinde korunmuştur. Esasa ilişkin gerekçe Vergi Mahkemesine ait olup uyuşmazlık 2016 yılındaki geçiş dönemine ilişkindir.
Kararın Tam Metni
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/2611
Karar No : 2022/345
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Teknoloji Araştırma ve Geliştirme Anonim Şirketi
VEKİLLERİ : Av. …
İstemin Konusu
… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Yargılama Süreci
Dava konusu istem: Davacı şirketin yürüttüğü Ar-Ge faaliyetlerinden ötürü, Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin proje kapsamındaki faaliyetlerin bazılarının Ar-Ge veya tasarım merkezi dışında yürütülmesinin zorunlu olduğu durumlarda dışarıda geçirilen süreye ait ücret ödemelerinin bir kısmının 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’un 3.maddesinin 2.fıkrasıyla istisna kapsamına alınmasına rağmen kapsam dışında tutulacak ücret miktarının belirlenmemesi nedeniyle dışarıda geçirilen süreye ait ücret ödemelerinin tamamının istisna kapsamında olduğu ihtirazi kaydıyla verilen 2016 yılının Temmuz dönemine ait muhtasar beyanname üzerine fazladan tahakkuk ettirilen ve ödenen gelir (stopaj) vergisinin kaldırılması ve iadesine hükmedilmesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 5746 sayılı Kanun’un 3.maddesinin 2.fıkrasına, 16/02/2016 tarih ve 6676 sayılı Kanun’un 28. maddesi ile ”Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin bu merkezlerde yürüttüğü projelerle doğrudan ilgili olmak şartıyla, proje kapsamındaki faaliyetlerin bir kısmının Ar-Ge veya tasarım merkezi dışında yürütülmesinin zorunlu olduğu durumlarda, Ar-Ge veya tasarım merkezi yönetiminin onayının alınması ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bilgilendirilmesi kaydıyla, merkez dışındaki bu faaliyetlere ilişkin ücretlerin yüzde yüzünü aşmamak şartıyla Bakanlar Kurulunca ayrı ayrı veya birlikte belirlenecek kısmı ile Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde en az bir yıl süreyle çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin yüksek lisans yapanlar için bir buçuk yılı, doktora yapanlar için iki yılı geçmemek üzere merkez dışında geçirdiği sürelere ilişkin ücretlerin yüzde yüzünü aşmamak şartıyla Bakanlar Kurulunca ayrı ayrı veya birlikte belirlenecek kısmı gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir.” hükmünün eklendiği, Bakanlar Kurulu tarafından 01/08/2016 tarihinde alınan kararla, uyuşmazlığa konu personelin ücretlerinden alınan gelir (stopaj) vergisinde istisna oranının %100 olarak belirlendiği, bu kararın 01/09/2016 tarihinde yürürlüğe girdiği, beyannamenin verildiği tarihte her ne kadar istisna oranı belirli olmasa da kanun koyucunun amacının bu personelin aldığı ücretin istisnaya tabi tutulması yönünde olduğu, bu durumda idarenin henüz bir karar almadığı dönem için mükellef lehine yorumla bu dönem için tahakkuk yapılmaması gerektiği, aksinin düşünülmesi durumunda idarenin eylemsizliği sebebiyle kişilerin haklarının ihlal edilebileceği, hukuk devleti ve verginin kanuniliği ilkelerinin zedelenebileceği gerekçesiyle dava konusu fazladan tahakkuk ettirilen gelir (stopaj) vergisi kaldırılarak ödenen tutarın iadesine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
Temyiz Edenin İddiaları
5746 sayılı Kanun uyarınca istisna oranını belirleme yetkisinin Bakanlar Kuruluna verildiği, buna istinaden Bakanlar Kurulu tarafından 01/08/2016 tarihli kararın alındığı, ancak söz konusu karar 01/09/2016 tarihinde yürürlüğe girdinden dava konusu dönem için uygulanmasının mümkün olmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
Karşı Tarafın Savunması
Ar-Ge merkezinde yürütülen projeler kapsamındaki faaliyetlerinin bir kısmının zorunlu olarak Ar-Ge merkezi dışında yürütülmesi gerektiğinden şirket personelinin merkez dışındaki bu faaliyetlerine ilişkin ücretlerinin gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlandırılmasının hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Danıştay Tetkik Hâkimi
Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Türk Milleti Adına
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Hukuki Değerlendirme
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Karar Sonucu
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 02/02/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
