İçerik Başlıkları
GVK Mükerrer Madde 20/A – Basit Usulde Kazanç İstisnası, kazançları basit usulde tespit olunan mükelleflerin ticari kazançlarının gelir vergisinden istisna edilmesini düzenler. 14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunla getirilen bu basit usulde kazanç istisnası sayesinde, basit usule tabi esnafın 46. maddeye göre tespit edilen ticari kazancı üzerinden gelir vergisi alınmaz ve bu kazanç için yıllık beyanname verilmez.
GVK Mükerrer Madde 20/A Madde Metni
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/A maddesinin yürürlükteki tam metni şu şekildedir:
“Bu Kanuna göre kazançları basit usulde tespit olunan mükelleflerin 46 ncı maddeye göre tespit edilen kazançları gelir vergisinden müstesnadır.”
Madde, 14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunun 1. maddesiyle eklenmiştir. Güncel metin için 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (mevzuat.gov.tr) bağlantısına bakılabilir. Uygulamaya ilişkin ayrıntılı açıklamalara 320 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer verilmiştir.
GVK Mükerrer Madde 20/A Hakkında Genel Açıklama
Basit usul, ticari kazancı belirli bir büyüklüğün altında kalan küçük esnafın kazancının; gerçek usuldeki defter tutma ve ayrıntılı belge düzeni yükümlülükleri yerine, daha basit bir yöntemle (46. maddeye göre, alış-satış ve giderler arasındaki fark esas alınarak) tespit edildiği bir usuldür. Bu usulden yararlanabilmek için 47. maddedeki genel ve 48. maddedeki özel şartların topluca taşınması gerekir. 7338 sayılı Kanunla getirilen mükerrer 20/A maddesi, basit usulde tespit edilen bu kazancı doğrudan gelir vergisinden istisna etmiştir.
İstisnanın en önemli sonucu, basit usule tabi mükelleflerin ticari kazançları için artık yıllık gelir vergisi beyannamesi vermemeleridir. Böylece hem vergi yükü kaldırılmış hem de beyan yükümlülüğü basitleştirilmiştir. Mükellefin basit usul ticari kazancı dışında ücret, gayrimenkul sermaye iradı veya menkul sermaye iradı gibi başka gelirlerinin bulunması, bu istisnayı ortadan kaldırmaz; ancak söz konusu diğer gelirler kendi hükümlerine göre değerlendirilir ve şartları oluştuğunda ayrıca beyan edilir. Basit usul mükellefiyeti devam ettiği sürece, ticari kazanç istisnadan yararlanmaya devam eder.
Mükerrer 20/A maddesi, basit usulü düzenleyen 46. madde ile 47 ve 48. maddelerdeki şartlar çerçevesinde uygulanır. İnternet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden faaliyet gösteren sosyal içerik üreticileri için getirilen istisna ise Kanunun mükerrer 20/B maddesinde ayrıca düzenlenmiştir; bir mükellefin bu iki istisnadan aynı anda yararlanabileceği hâller Gelir İdaresi tarafından açıklığa kavuşturulmuştur.
GVK Mükerrer Madde 20/A ile İlgili GİB Özelgesi
Basit Usul Mükellefinin Sosyal Medya (YouTube) Geliri ve İstisna
Gelir İdaresi Başkanlığı İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının 31.10.2023 tarih ve E-84098128-120[37-2021/2]-497179 sayılı özelgesi, televizyon tamirciliği faaliyeti nedeniyle kazancı basit usulde tespit edilen bir mükellefin, aynı zamanda YouTube kanalından elde ettiği gelirin nasıl vergilendirileceğine ilişkindir. Özelgede mükerrer 20/A ve mükerrer 20/B maddeleri ile 320 Seri No.lu Genel Tebliğe atıf yapılarak şu sonuca varılmıştır:
“…YouTube kanalı üzerinden elde ettiğiniz kazancınızın; gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı … aşmaması halinde, bu kazancınız 193 sayılı Kanunun mükerrer 20/B maddesi hükmü uyarınca gelir vergisinden istisna olduğundan ve yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyeceğinden, elde etmiş olduğunuz basit usule tabi kazancınızın da aynı Kanunun mükerrer 20/A maddesi gereğince gelir vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmaktadır.”
Özelge, basit usul kazanç istisnası (mükerrer 20/A) ile sosyal içerik üreticiliği istisnasının (mükerrer 20/B) bir arada nasıl uygulanacağını göstermesi; sosyal medya gelirinin tarifenin dördüncü dilimini aşması hâlinde ise durumun farklı değerlendirileceğine işaret etmesi bakımından yol göstericidir.
Sık Sorulan Sorular
Basit usulde kazanç istisnası nedir?
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/A maddesi uyarınca, kazançları basit usulde tespit olunan mükelleflerin 46. maddeye göre tespit edilen ticari kazançları gelir vergisinden istisnadır. 14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunla getirilen bu düzenleme ile basit usule tabi esnafın ticari kazancı üzerinden gelir vergisi alınmamaktadır.
Basit usul kazanç istisnasından kimler yararlanır?
İstisnadan, Gelir Vergisi Kanununun 47 ve 48. maddelerindeki şartları topluca taşıyan ve kazançları 46. maddeye göre basit usulde tespit edilen ticari kazanç mükellefleri yararlanır. Bu mükelleflerin basit usulde tespit edilen ticari kazançları için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmez; başka gelir unsurları için beyanname verilse dahi basit usul kazancı bu beyannameye dâhil edilmez.
Basit usul mükellefi başka gelir elde ederse istisna devam eder mi?
Basit usul mükellefinin ticari kazancı dışında ücret, kira veya sosyal içerik üreticiliği gibi başka gelirler elde etmesi, basit usul kazancına tanınan istisnayı tek başına ortadan kaldırmaz. Ancak bu diğer gelirler kendi hükümlerine göre değerlendirilir; şartları oluştuğunda ayrıca beyan edilmesi gerekebilir.
Basit usul mükellefinin sosyal medya/YouTube geliri nasıl vergilendirilir?
Gelir İdaresi, 31.10.2023 tarihli özelgesinde; basit usul mükellefinin sosyal içerik üreticiliği (örneğin YouTube) faaliyetinden elde ettiği kazancın, tarifenin dördüncü gelir dilimindeki tutarı aşmaması hâlinde mükerrer 20/B maddesi kapsamında istisna olacağını ve yıllık beyanname verilmeyeceğini; bu durumda basit usule tabi kazancın da mükerrer 20/A maddesi gereğince istisna edilmesinin mümkün olduğunu belirtmiştir.
Sonuç
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/A maddesi, kazançları basit usulde tespit olunan mükelleflerin ticari kazançlarını gelir vergisinden istisna ederek basit usule tabi esnafın vergi ve beyan yükünü kaldırmıştır. İstisnadan yararlanmak, basit usulün 47 ve 48. maddelerdeki şartlarının korunmasına bağlıdır; mükellefin başka gelir unsurlarının bulunması ise bu gelirlerin kendi hükümlerine göre ayrıca değerlendirilmesini gerektirebilir. Basit usul ile diğer istisnaların (özellikle sosyal içerik üreticiliği istisnasının) kesiştiği durumlarda, Gelir İdaresinin görüşleri ışığında somut değerlendirme yapılması yerinde olur.
