7590 Sayılı Kanunla Nükleer Enerji Vergi Teşvikleri

7590 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 24/7/2026 tarihinde kabul edilerek 31/7/2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve nükleer enerji santrali yatırımlarına yönelik üç ayrı vergisel avantajı yürürlüğe koymuştur. Özetle: (i) nükleer enerji santrali inşaat işleri nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi 31/12/2045 tarihine kadar iade edilebilecek, yatırıma ilişkin makine ve teçhizat teslimleri KDV’den istisna tutulacaktır; (ii) önlisans ve/veya lisans sahibi kurumların örtülü sermaye hesabında banka borçlanmalarına uygulanan %50 oranı aynı tarihe kadar %25’e indirilecektir; (iii) nükleer santral yatırımına ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna olacaktır. Bu üç düzenleme birlikte değerlendirildiğinde, nükleer enerji vergi teşvikleri başlığı altında yatırımcının inşaat, finansman ve sözleşme aşamalarındaki vergi yükünü azaltmayı amaçladığı görülmektedir.

7590 Sayılı Kanunla Getirilen Nükleer Enerji Vergi Teşvikleri Hangi Kanunlarda Değişiklik Yapıyor?

7590 sayılı Kanun, TBMM’de 24/7/2026 tarihinde kabul edilmiş ve 31/7/2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun, üç ayrı temel vergi kanununda değişiklik öngörmektedir: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (madde 1), 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (madde 9) ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (madde 17). Her üç düzenlemenin ortak uygulama şartı aynıdır: teşvikten yararlanacak kişinin, nükleer enerji santrallerinde elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak üzere önlisans ve/veya lisans almış olmasıdır. Bu ortak şart, teşviklerin yalnızca fiilen nükleer santral yatırımı yapan ve bu yönde idari izne sahip yatırımcılara tanındığını göstermektedir. Nitekim yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlar vergi mevzuatımızda başka alanlarda da avantaj sağlamaktadır; örneğin Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Gümrük Vergisi Muafiyeti ayrı bir teşvik aracı olarak uygulanmaktadır. Aynı Kanun’un 23. maddesiyle 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun geçici 6. maddesindeki bazı süre ve destek oranları da güncellenmiş olmakla birlikte (31/12/2025→31/12/2030; bazı yüzdeler %10→%30, %5→%15), bu değişiklik vergi teşviki niteliği taşımadığından yazının kapsamı dışındadır.

Nükleer Enerji Santrali Yatırımlarına İlişkin Kağıtlarda Damga Vergisi İstisnası Nasıl Uygulanır?

7590 sayılı Kanun’un 1. maddesi ile 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (2) sayılı tablonun “IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar” bölümüne 56. fıkra eklenmiştir. Hüküm şu şekildedir: “Nükleer enerji santrallerinde elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için önlisans ve/veya lisans alan tüzel kişilerin taraf olduğu nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin düzenlenen kağıtlar.” Bu düzenlemeyle, önlisans veya lisans sahibi tüzel kişinin taraf olduğu ve nükleer santral yatırımına ilişkin bulunan sözleşme, taahhütname, kefaletname gibi kağıtlar damga vergisinden istisna tutulmuştur. İstisnanın uygulanabilmesi için iki şart birlikte aranır: kağıdın tarafı olan tüzel kişinin nükleer santral için önlisans ve/veya lisans sahibi olması ve kağıdın konusunun nükleer enerji santrali yatırımıyla ilgili olması. Belirtmek gerekir ki bu istisna, (2) sayılı tablonun sürekli istisnalar bölümüne eklenmiş olup, KDV ve kurumlar vergisi teşviklerinden farklı olarak elimizdeki metinde ayrıca bir uygulama süresi (bitiş tarihi) öngörülmemiştir.

Nükleer Enerji Vergi Teşvikleri Kapsamında KDV İadesi ve İstisnası Nasıl İşliyor?

7590 sayılı Kanun’un 9. maddesi ile 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu‘na geçici 47. madde eklenmiştir. Bu madde, nükleer enerji vergi teşvikleri paketinin en geniş ayağını oluşturur ve iki farklı KDV avantajını bir arada düzenler.

İnşaat İşlerinde Yüklenilen KDV’nin İadesi (Geçici Madde 47/1)

Geçici 47. maddenin birinci fıkrasına göre, 31/12/2045 tarihine kadar uygulanmak üzere, nükleer enerji santrallerinde elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için önlisans ve/veya lisans alan mükelleflerin, yatırım teşvik belgeleri kapsamında nükleer enerji santralleri yatırımlarına ilişkin inşaat işleri nedeniyle maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yüklendikleri ve takvim yılının altı aylık dönemleri itibarıyla indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV, altı aylık dönemleri izleyen bir yıl içinde talep edilmesi hâlinde mükellefe iade edilir. İade mekanizması, altı aylık dönemler esasına göre işlediğinden yatırımcının nakit akışını yıllık iadeye göre daha erken rahatlatması beklenmektedir.

Makine ve Teçhizat Teslimlerinde KDV İstisnası (Geçici Madde 47/2)

Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre, yine 31/12/2045 tarihine kadar uygulanmak üzere, önlisans ve/veya lisans sahibi mükelleflerin yatırım teşvik belgeleri kapsamında nükleer enerji santralleri yatırımlarına ilişkin yapılacak makine ve teçhizat teslimleri KDV’den müstesnadır. Bu istisna kapsamında yapılan teslimler nedeniyle satıcı tarafından yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan vergiden indirilir; indirim yoluyla telafi edilemeyen vergiler ise 3065 sayılı Kanun’un 32. maddesi hükmü uyarınca, istisna kapsamında işlem yapan mükellefin (yani teslimi yapan satıcının) talebi üzerine iade edilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, birinci fıkradaki iade hakkının doğrudan yatırımcıya, ikinci fıkradaki istisna/iade hakkının ise makine-teçhizatı teslim eden satıcı tarafa tanınmış olmasıdır.

Yatırımın Tamamlanmaması Hâlinde Vergi Ziyaı Cezası ve Gecikme Faizi Riski (Geçici Madde 47/3)

Geçici 47. maddenin üçüncü fıkrası, teşvikin yatırımın tamamlanması şartına bağlı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır: yatırımın tamamlanmaması hâlinde, madde kapsamında zamanında alınmayan veya iade edilen vergiler, yatırımcıdan vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir. Bu vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren işlemeye başlar. Bu düzenleme, madde metninde yalnızca “vergi ziyaı cezası” ve “gecikme faizi” ibarelerini kullanmakta olup, ayrı bir kat oranı veya ek bir idari para cezası öngörmemektedir; dolayısıyla uygulanacak yaptırım, VUK’un vergi ziyaı cezasına ilişkin genel hükümleri çerçevesinde belirlenecektir.

Geçici 47. maddenin dördüncü fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı, birinci ve ikinci fıkradaki 31/12/2045 tarihini 31/12/2050 tarihine kadar uzatmaya; Hazine ve Maliye Bakanlığı ise uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili kılınmıştır.

Örtülü Sermayede Banka Borçlanmalarına Uygulanan Oran Neden %50’den %25’e İndirildi?

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 12. maddesi, örtülü sermaye müessesesini düzenler. Maddenin birinci fıkrasına göre, kurumların ortaklarından veya ortaklarla ilişkili kişilerden temin ederek işletmede kullandıkları borçların, hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşan kısmı örtülü sermaye sayılır. İkinci fıkra ise bu üç kat karşılaştırması yapılırken bir istisna öngörür: “sadece ilişkili şirketlere finansman temin eden kredi şirketlerinden yapılan borçlanmalar hariç olmak üzere, ana faaliyet konusuna uygun olarak faaliyette bulunan ve ortak veya ortakla ilişkili kişi sayılan banka veya benzeri kredi kurumlarından yapılan borçlanmalar %50 oranında dikkate alınır.” Başka bir ifadeyle, kanun koyucu banka/kredi kurumu niteliğindeki ortaklardan yapılan borçlanmaları, üç kat eşiği hesaplanırken tam tutarıyla değil, yarısı (%50’si) oranında dikkate alarak örtülü sermayeye dönüşme riskini bilinçli biçimde azaltmıştır.

7590 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 5520 sayılı Kanun’a eklenen geçici 20. maddenin birinci fıkrası, nükleer enerji santrallerinde elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için önlisans ve/veya lisans alan kurumların, nükleer enerji santrali yatırımları kapsamında KVK 12. maddenin ikinci fıkrasındaki şartlarla yaptıkları borçlanmalar için, bu %50 oranının 31/12/2045 tarihine kadar %25 olarak uygulanacağını hükme bağlamıştır. Sonuç olarak nükleer santral yatırımcısı kurumun, banka/kredi kurumu niteliğindeki ortağından veya ortakla ilişkili banka/kredi kurumundan yaptığı borçlanmalar, örtülü sermaye üç kat eşiği hesaplanırken tutarının yalnızca %25’i oranında dikkate alınacak; bu da aynı borç tutarı için örtülü sermayeye dönüşme riskini önemli ölçüde azaltacaktır. Geçici 20. maddenin ikinci fıkrasına göre Cumhurbaşkanı, bu süreyi beş yıla kadar uzatmaya yetkilidir.

Cumhurbaşkanı’nın Süre Uzatma Yetkisi Teşvikler Arasında Nasıl Farklılık Gösteriyor?

Nükleer enerji vergi teşvikleri, süre uzatma bakımından üç ayrı rejime tabidir: KDV Kanunu geçici 47. maddedeki 31/12/2045 tarihi, Cumhurbaşkanı kararıyla en fazla 31/12/2050’ye kadar uzatılabilir; KVK geçici 20. maddedeki oran için Cumhurbaşkanı’nın yetkisi sabit bir tarihe değil “beş yıla kadar” bir uzatıma bağlanmıştır; Damga Vergisi Kanunu’na eklenen istisna ise sürekli istisnalar tablosuna eklendiğinden ayrıca bir süre sınırı ve uzatma yetkisi içermez. Yatırımcıların bu üç rejimi karıştırmaması önemlidir.

Nükleer Enerji Vergi Teşviklerine İlişkin Yargı İçtihadı Var mı?

7590 sayılı Kanun 24/7/2026 tarihinde kabul edilmiş, oldukça yeni bir düzenlemedir; bu nedenle KDV Kanunu geçici 47. madde, KVK geçici 20. madde ve Damga Vergisi Kanunu’na eklenen 56. fıkra hakkında henüz yerleşik bir yargı içtihadı bulunmamaktadır. Bununla birlikte, geçici 47. maddedeki KDV iadesi kurgusu (yatırım teşvik belgesi → inşaat işleri → indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV → izleyen dönemde iade; yatırımın tamamlanmaması hâlinde vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile geri alma), KDV Kanunu’nun daha önce yürürlükte bulunan ve stratejik yatırımlara ilişkin olan mülga geçici 30. maddesindeki mekanizmayla neredeyse birebir örtüşmektedir. Bu bakımdan, doğrudan nükleer enerji yatırımlarına ilişkin olmasa da mülga geçici 30. maddenin uygulanmasına ışık tutan Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun 05/06/2024 tarih ve E:2022/1700, K:2024/508 sayılı kararı analoji amacıyla değerlendirilebilir. Bu kararda Kurul, Danıştay Dördüncü Dairesinin gerekçesini benimseyerek, bölgesel-öncelikli olarak alınan yatırım teşvik belgesinin sonradan “stratejik” olarak revize edilmesi hâlinde iadenin ancak revizyon tarihinden itibaren gerçekleşen işlemler için istenebileceği sonucuna varmış ve aksi yöndeki ısrar kararını oyçokluğuyla bozmuştur. Benimsenen gerekçede şu tespite yer verilmiştir: “…yatırım teşvik belgesinin stratejik yatırım olarak revize edildiği tarihten itibaren 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun geçici 30. maddesinde öngörülen işler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla telafi edilemeyen katma değer vergisinin iadesi mümkün olacağından…” Nükleer santral yatırımlarına özgü içtihadın ise zaman içinde oluşması beklenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

7590 sayılı Kanunla nükleer enerji santrali yatırımlarına hangi vergi teşvikleri getirildi?

7590 sayılı Kanun ile üç ayrı vergi teşviki getirilmiştir: nükleer enerji santrali inşaat işleri nedeniyle yüklenilen ve indirimle giderilemeyen KDV’nin 31/12/2045 tarihine kadar iadesi ve makine-teçhizat teslimlerinde KDV istisnası (3065 sayılı Kanun geçici 47. madde), örtülü sermaye hesabında banka borçlanmalarına uygulanan %50 oranının aynı tarihe kadar %25’e indirilmesi (5520 sayılı Kanun geçici 20. madde) ve nükleer santral yatırımına ilişkin kağıtlarda damga vergisi istisnası (488 sayılı Kanuna eklenen 56 numaralı fıkra).

Nükleer enerji santrali inşaat işlerinde yüklenilen KDV nasıl iade alınır?

Önlisans veya lisans sahibi mükelleflerin, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki nükleer santral inşaat işleri nedeniyle yüklendiği ve takvim yılının altı aylık dönemlerinde indirim yoluyla telafi edemediği KDV, ilgili altı aylık dönemi izleyen bir yıl içinde talep edilmesi hâlinde mükellefe iade edilir. Bu uygulama 31/12/2045 tarihine kadar geçerlidir ve Cumhurbaşkanı kararıyla 31/12/2050’ye kadar uzatılabilir.

Örtülü sermayede banka borçlanmalarına ilişkin %50 oranı neden %25’e indirildi?

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 12. maddesinin ikinci fıkrası, ortak veya ortakla ilişkili banka ve benzeri kredi kurumlarından yapılan borçlanmaların örtülü sermaye üç kat eşiği hesaplanırken %50 oranında dikkate alınmasını öngörür. 7590 sayılı Kanunla eklenen geçici 20. madde, nükleer santral yatırımcısı kurumlar için bu oranı 31/12/2045 tarihine kadar %25’e indirerek örtülü sermayeye dönüşme riskini azaltmıştır.

Nükleer enerji santrali yatırımına ilişkin kağıtlar damga vergisinden istisna mıdır?

Evet. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na eklenen 56 numaralı fıkra uyarınca, nükleer enerji santrallerinde elektrik üretimi faaliyeti için önlisans ve/veya lisans alan tüzel kişilerin taraf olduğu ve nükleer santral yatırımına ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna tutulmuştur.

Nükleer santral yatırımı tamamlanmazsa alınan vergi teşvikleri geri mi ödenir?

Evet. KDV Kanunu geçici 47. madde uyarınca yatırımın tamamlanmaması hâlinde, zamanında alınmayan veya iade edilen KDV, yatırımcıdan vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir. Bu vergi ve cezalarda zamanaşımı, tarh veya ceza kesme durumunun meydana geldiği tarihi izleyen takvim yılı başından itibaren işlemeye başlar.

Sonuç

7590 sayılı Kanun, nükleer enerji santrali yatırımlarını üç cepheden destekleyen bütünlüklü bir nükleer enerji vergi teşvikleri paketi getirmiştir: inşaat aşamasında KDV iadesi ve makine-teçhizat teslimlerinde KDV istisnası, finansman aşamasında örtülü sermaye hesabında banka borçlanmalarının indirimli oranda dikkate alınması ve sözleşme aşamasında damga vergisi istisnası. Uygulamadaki tecrübelerimiz ışığında, önlisans/lisans sahibi yatırımcıların bu teşviklerden yararlanırken yatırım teşvik belgesi kapsamı ile fiilen yapılan harcamalar arasındaki uyuma, altı aylık iade dönemlerine ilişkin sürelere ve yatırımın tamamlanmaması hâlinde doğacak vergi ziyaı cezası + gecikme faizi riskine özellikle dikkat etmesi gerekmektedir. Teşviklerin süresi ve kapsamı zaman içinde Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebileceğinden, her somut yatırım için güncel mevzuatın teyit edilmesi önem taşımaktadır.