İçerik Başlıkları
- 1 Yapay Zeka Aboneliği Faturasındaki KDV’yi Kim Beyan Eder?
- 2 3 No.lu KDV Beyannamesi Nedir ve Aboneyi Nasıl Etkiler?
- 3 Bireysel Hesapla Alınan Abonelikte Sağlayıcının Tahsil Ettiği KDV İndirilebilir mi?
- 4 Gider Yazılıp 2 No.lu Beyanname Verilmezse Hangi Cezalar Gündeme Gelir?
- 5 Fatura Deftere Kaydedilmezse 2 No.lu Beyanname Yükümlülüğü Sürer mi?
- 6 Yapay Zeka Aboneliği Gider Yazılabilir mi?
- 7 Yapay Zeka Aboneliği Ödemesinden Stopaj Kesilir mi?
- 8 Stopaj Oranı: Kanunda Yüzde 15, Uygulamada Yüzde 20
- 9 Stopaj: Hizmet Bedeli mi, Kullanım Hakkı Bedeli mi?
- 10 Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması Sonucu Nasıl Etkiler?
- 11 Stopaj Kesilecekse Tutar Nasıl Hesaplanır?
- 12 Bu Konuda Hangi Uyuşmazlıklar Çıkıyor?
- 13 Tereddüt Halinde ve Tarhiyat Sonrasında Hangi Yollar Var?
- 14 Sık Sorulan Sorular
- 14.1 Yapay zeka aboneliği gider yazılır mı?
- 14.2 Yapay zeka aboneliği faturasındaki KDV’yi kim beyan eder?
- 14.3 3 No.lu KDV beyannamesi yapay zeka aboneliği alan mükellefi nasıl etkiler?
- 14.4 Bireysel hesapla alınan yapay zeka aboneliğinde ödenen KDV indirilebilir mi?
- 14.5 Yapay zeka aboneliği ödemesinden stopaj kesilir mi?
- 14.6 Stopajı abone üstlenirse kesinti hangi tutar üzerinden hesaplanır?
- 15 İlgili Kararlar
- 16 İlgili Özelgeler
- 17 Sonuç
Özetle: Yapay zeka aboneliği için yurt dışındaki sağlayıcıya ödenen bedel, işle ilgili olması ve belgelenmesi şartıyla gider yazılabilir. Abone katma değer vergisi mükellefi ise KDV’yi sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesiyle kendisi beyan eder; mükellef olmayan gerçek kişilere sunulan hizmette vergiyi sağlayıcı beyan eder. Ödemeden stopaj yapılıp yapılmayacağı ise bedelin sağlayıcı bakımından ticari kazanç mı yoksa gayrimaddi hak bedeli mi olduğuna bağlıdır ve bu konuda Gelir İdaresinin özelgeleri ile yargı kararları aynı yönde değildir.
Bu yazıda, işinde yapay zeka aboneliği kullanan şirketler ile serbest meslek erbabı bakımından üç soruyu ele alıyoruz: faturadaki KDV’yi kim beyan eder, bedel gider yazılabilir mi ve ödemeden vergi kesintisi yapılmalı mı? Dijital hizmet vergisi, sağlayıcının Türkiye’deki kendi mükellefiyeti, uzlaşma ve cezada indirim hükümleri ile istinaf ve temyiz aşamaları yazının kapsamı dışındadır.
Yapay Zeka Aboneliği Faturasındaki KDV’yi Kim Beyan Eder?
Yurt dışındaki bir şirketten alınan ve Türkiye’de yararlanılan hizmet katma değer vergisine tabidir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu‘nun 6. maddesine göre işlemlerin Türkiye’de yapılması, hizmetler bakımından hizmetin Türkiye’de yapılmasını veya hizmetten Türkiye’de faydalanılmasını ifade eder. Yapay zeka aboneliğinde hizmetten Türkiye’de yararlanıldığı için işlem verginin konusuna girer.
Verginin kim tarafından beyan edileceğini Kanun’un 9. maddesi belirler. Maddenin birinci fıkrası, mükellefin Türkiye’de ikametgahı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığında ve gerekli görülen diğer hallerde Bakanlığa, vergi alacağını güvence altına almak amacıyla vergiye tabi işleme taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma yetkisi verir. Fıkranın 2017 yılında eklenen devamı şöyledir:
“Şu kadar ki Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmayanlar tarafından katma değer vergisi mükellefi olmayan gerçek kişilere elektronik ortamda sunulan hizmetlere ilişkin katma değer vergisi, bu hizmeti sunanlar tarafından beyan edilip ödenir.”
Bakanlık ayrıca elektronik ortamda sunulan hizmetlerin kapsamını ve uygulamanın usul ve esaslarını belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bu yetkiye dayanan düzenleme Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin (I/C-2.1.2.1.2) bölümünde yer alır. Tebliğe göre Türkiye’de KDV mükellefi olmayan gerçek kişilere bedel karşılığında elektronik ortamda hizmet sunan yabancı şirketler “Elektronik Hizmet Sunucularına Özel KDV Mükellefiyeti” tesis ettirir ve hesapladıkları vergiyi 3 No.lu KDV beyannamesiyle beyan eder.
Buradan iki sonuç çıkar. Aboneliği alan kişi KDV mükellefi olmayan bir gerçek kişiyse vergi sağlayıcı tarafından beyan edilir ve KDV bakımından aboneye ayrı bir beyan yükümlülüğü düşmez. Abone KDV mükellefiyse, şirket ya da serbest meslek erbabı olması fark etmeksizin, vergiyi sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesiyle kendisi beyan eder.
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 01.04.2021 tarihli ve 11395140-105[VUK1-22406]-288461 sayılı özelgesi bu ayrımı bir abonelik örneğinde uygulamıştır. Yurt dışındaki bir şirketten yıllık abonelik şeklinde e-posta hesabı ve uygulama hizmeti satın alan mükellefe verilen özelgede, sağlayıcının Türkiye’de işyeri oluşmaması halinde hesaplanan KDV’nin mükellef tarafından sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edilerek ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Tebliğin kart, şifre ve kod satışlarına ilişkin (I/B-16.2) bölümündeki bir örnek de aynı yöndedir: Türkiye’de KDV mükellefi olan bir mali müşavirin, profesyonel bir programa erişim için yurt dışındaki firmadan satın aldığı kodun vergisini sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan etmesi gerektiği belirtilmiştir. Örnek kod satışına ilişkindir; ancak mükellef olan ile olmayan arasındaki ayrımın nasıl işlediğini gösterir.
3 No.lu KDV Beyannamesi Nedir ve Aboneyi Nasıl Etkiler?
3 No.lu KDV beyannamesi, Tebliğin aynı bölümünde düzenlenen özel bir mükellefiyetin beyannamesidir. Tebliğe göre bu mükellefiyet, yabancı hizmet sunucusunun Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresindeki formu doldurması üzerine Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı nezdinde tesis edilir ve ayrıca işe başlama bildirimi aranmaz. Sunucu, mükellef olmayan gerçek kişilere sunduğu hizmetler için hizmetin tabi olduğu oranda vergi hesaplar ve bunu aylık dönemler itibarıyla elektronik ortamda, Türk lirası cinsinden beyan eder. Tebliğ, bu mükelleflerin Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutma zorunluluğunun bulunmadığını da belirtir.
Tebliğde iki sınır daha yer alır. Elektronik hizmet sunucusunun açıkça belirtilmediği, bu durumun sözleşmeye ve faturaya yansıtılmadığı hallerde vergi, hizmet sunumuna aracılık edenler tarafından beyan edilir. Hizmetin Türkiye’de bir işyeri oluşturacak şekilde verilmesi halinde ise vergi genel esaslara göre 1 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edilir.
Abone bakımından belirleyici olan, bu rejimin yalnız KDV mükellefi olmayan gerçek kişilere sunulan hizmetler için kurulmuş olmasıdır. KDV mükellefi olan abone bakımından verginin beyan yolu 3 No.lu beyanname değil, sorumlu sıfatıyla verilen 2 No.lu beyannamedir. Bireysel hesapla ödeme yapan mükellefin elinde, ödediği verginin sağlayıcının beyanına dahil edildiğini gösteren bir belge de bulunmaz. Kanaatimizce sağlayıcının bu rejim içinde tahsil ettiği vergiyi indirim konusu yapmak, bu iki nedenle savunulması güç bir tercihtir.
Bu durumda mükellefin önünde iki yol kalır. İlki, aboneliği işletme adına açılan hesaba taşıyarak vergiyi 2 No.lu beyannameyle kendisinin beyan etmesidir. İkincisi, bireysel hesap sürdürülecekse sağlayıcının tahsil ettiği vergiyi indirim konusu yapmamaktır; ancak bu yol mükellefin sorumlu sıfatıyla beyan yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz ve idarenin aynı hizmet için 2 No.lu beyanname isteme riski sürer. 58. madde, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan vergi ile mükellefçe indirilebilecek verginin gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmeyeceğini öngörür. Hüküm indirilebilecek vergiye ilişkindir; indirim konusu yapılamayan verginin bedelle birlikte gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı ise aşağıda açıklanan gider koşullarına bağlıdır.
Bireysel Hesapla Alınan Abonelikte Sağlayıcının Tahsil Ettiği KDV İndirilebilir mi?
Uygulamadaki asıl sorun, KDV mükellefi olan bir şirketin ya da serbest meslek erbabının yapay zeka aboneliğini vergi kimlik bilgisi vermeden, bireysel kullanıcı hesabıyla almasıdır. Bu durumda sağlayıcı aboneyi mükellef olmayan gerçek kişi kabul eder, Türkiye KDV’sini bedele ekleyerek tahsil eder ve kendi beyannamesiyle öder. Abonenin elinde, üzerinde KDV gösterilen yabancı bir fatura kalır.
Bu verginin indirilip indirilemeyeceği Kanun’un indirime ilişkin hükümlerine göre belirlenir. 29. maddenin birinci fıkrası mükelleflere, Kanun’da aksine hüküm olmadıkça ve faaliyetlerine ilişkin olmak kaydıyla, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen vergiyi, ithal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen vergiyi ve sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen vergiyi indirme hakkı tanır. 34. maddeye göre vergi, “alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla” indirilebilir. İndirim hakkı, vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği takvim yılını izleyen takvim yılı aşılmamak şartıyla, ilgili belgelerin kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabilir.
İdarenin görüşü, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 12.08.2021 tarihli ve 39044742-130[Özelge]-622274 sayılı özelgesinden anlaşılmaktadır. Yurt dışındaki firmadan bilgisayar programı lisansı satın alan ve firmanın faturasında KDV hesaplandığını belirten şirket, bu verginin indirilip indirilemeyeceğini sormuştur. Özelgede, Türkiye’de işyeri bulunmayanlardan Türkiye’de KDV mükellefi olanlarca yapılan hizmet alımlarında verginin sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edilmesi gerektiği ve bu suretle beyan edilen verginin indirim konusu yapılabileceği belirtilmiştir.
Özelge, yabancı firmanın faturasında gösterdiği vergi için bir indirim yolu göstermemiş, indirimi yalnız 2 No.lu beyanname üzerinden tarif etmiştir. Bu yaklaşım karşısında bireysel hesapla alınan yapay zeka aboneliğinde iki risk doğar: sağlayıcının tahsil ettiği verginin indirimi kabul edilmeyebilir ve idare aynı hizmet için ayrıca sorumlu sıfatıyla beyan isteyebilir. Aynı hizmet üzerinden iki kez vergi ödenmesi riskini azaltmanın yolu, sağlayıcı bu imkanı sunuyorsa, aboneliğin işletme adına ve vergi kimlik bilgisi bildirilerek açılan hesaba taşınmasıdır.
Sorumlu sıfatıyla beyan edilen verginin indirimi bakımından bir noktaya daha dikkat edilmelidir. 29. maddenin birinci fıkrasına 27.12.2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanun’la eklenen (ç) bendi, indirimi sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen vergi için öngörmektedir; yukarıdaki özelgeler bu değişiklikten önceki tarihlidir. Ankara Defterdarlığının 27.03.2026 tarihli ve E-84974990-130[KDV-2//İ/29-2025/25]-186553 sayılı özelgesinde aktarılan Tebliğ açıklamasına göre, Ocak 2024 döneminden itibaren 2 No.lu beyannameyle beyan edilen vergi, ödendiği vergilendirme dönemine ilişkin 1 No.lu beyannamede indirim konusu yapılır; süresinde beyan edilip süresinde ödenen vergi ise 2 No.lu beyannamenin ait olduğu dönemin 1 No.lu beyannamesinde indirilebilir.
Gider Yazılıp 2 No.lu Beyanname Verilmezse Hangi Cezalar Gündeme Gelir?
Riskli olan durum, yapay zeka aboneliği faturasının gider yazılması, buna karşılık 2 No.lu KDV beyannamesinin verilmemesidir. Bu durumda idare, sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gereken vergiyi re’sen tarh eder. Vergi Usul Kanunu’nun 341. maddesine göre vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirmeyle ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder. 344. maddeye göre bu hallerde sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilir. Verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması ceza uygulanmasına engel değildir. Tarh edilen vergi için ayrıca gecikme faizi hesaplanır.
Aynı maddeye göre, vergi incelemesine başlanılmasından veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra verilenler hariç, kanuni süresi geçtikten sonra verilen beyannameler için ceza yüzde elli oranında uygulanır. Bu nedenle geçmiş dönemlerde beyan edilmemiş abonelik ödemeleri bulunan mükellef, vergi incelemesine başlanmadan ve takdir komisyonuna sevk edilmeden önce beyannamelerini verirse ceza yüzde elli oranında uygulanır.
Verginin sonradan indirim konusu yapılacak olması bu sonucu değiştirmez. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 09.02.2022 tarihli kararında (E:2020/1103, K:2022/33), dar mükellef kurumdan alınan hizmete ilişkin KDV’nin 2 No.lu beyannameyle beyan edilmemesi nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatı kaldıran ısrar kararını, Danıştay 4. Dairesinin bozma kararının dayandığı gerekçeyle oyçokluğuyla bozmuştur. Kurulun benimsediği Daire gerekçesine göre, verginin 1 No.lu beyannamede indirilebilmesi için 2 No.lu beyannameyle beyan edilmesi ve ödenmesi gerekir; ödenecek vergi çıkmaması şirketin sorumluluğunu kaldırmaz. Vergi Mahkemesi ise sonraki aşamada vergi kaybı oluşmayacağı gerekçesiyle tarhiyatı kaldırmış ve bu kararında ısrar etmişti.
Beyan yükünün maliyeti de hesaba katılmalıdır. 2 No.lu KDV beyannamesi, verildiği her dönem için damga vergisine tabidir. 71 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği’ne göre katma değer vergisi beyannamelerinde damga vergisi 2026 yılı için 791,00 TL’dir. Düşük tutarlı bir abonelikte beyannamenin damga vergisi, beyan edilen KDV’yi aşabilir; bu durum beyan yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz, ancak aboneliğin aylık yerine yıllık alınması gibi tercihlerde dikkate alınabilir.
Fatura Deftere Kaydedilmezse 2 No.lu Beyanname Yükümlülüğü Sürer mi?
Bazı mükellefler, beyan yükünden kaçınmak için yapay zeka aboneliği faturasını deftere hiç kaydetmemeyi düşünmektedir. Sorumluluğun kaynağı deftere kayıt değil, hizmetten Türkiye’de yararlanılmasıdır. Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının 28.03.2023 tarihli ve 45404237-130[I-21-59]-74403 sayılı özelgesinde aktarılan Tebliğ açıklamasına göre, verginin sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi için hizmetten Türkiye’de faydalanan muhatabın KDV mükellefi olması şart değildir; KDV mükellefiyeti bulunmayanlar da vergiyi 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan etmek ve ödemek zorundadır.
Bu genel kuralın tek istisnası, yukarıda açıklanan özel düzenlemedir: hizmet elektronik ortamda ve KDV mükellefi olmayan bir gerçek kişiye sunulmuşsa vergiyi sağlayıcı beyan eder. Şirketler gerçek kişi olmadıkları için bu istisnadan yararlanamaz; şirketin kullandığı yapay zeka aboneliğinin faturası deftere kaydedilmese de sorumlu sıfatıyla beyan yükümlülüğü sürer. Kayıt dışı bırakmanın sonucu, bedelin gider yazılamaması ve verginin indirilememesi olur.
Gerçek kişi mükelleflerde, örneğin serbest meslek erbabında, durum tartışmaya açıktır. Düzenlemenin lafzı aboneliğin hangi amaçla kullanıldığına değil, abonenin KDV mükellefi olup olmadığına bakar; lafza bağlı kalındığında mükellef olan gerçek kişi, aboneliği deftere kaydetmese de 2 No.lu beyanname vermelidir. Kanaatimizce işle ilgisi bulunmayan, yalnız özel amaçla kullanılan bir abonelikte kişi o işlem bakımından nihai tüketici konumundadır ve sağlayıcının beyanı yeterli görülmelidir; ancak bu görüşü destekleyen bir özelge veya yargı kararına taramamızda rastlanmamıştır. İşte kullanılan bir aboneliğin yalnız beyan yükünden kaçınmak için kayıt dışı bırakılması ise sorumluluğu kaldırmaz; inceleme sırasında kullanımın işle ilgili olduğu saptanırsa yukarıdaki cezalı tarhiyat gündeme gelir.
Yapay Zeka Aboneliği Gider Yazılabilir mi?
Yapay zeka aboneliği için gider kaydında ölçüt, ödemenin kazancın elde edilmesi ve sürdürülmesiyle ilgili olması ve belgelenmesidir. Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesi ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde indirilmesini kabul eder; 68. maddesi ise serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirilecek giderler arasında mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderleri ve mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedellerini sayar. Kurumlar vergisi mükelleflerinin kazancı da ticari kazanç hükümlerine göre belirlendiğinden aynı ölçüt şirketler için de geçerlidir.
Yukarıda anılan 01.04.2021 tarihli özelge, yurt dışındaki şirkete yıllık abonelik ücreti olarak ödenen tutarların, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılması ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tevsik edici belgelere dayanması şartıyla gider yazılabileceğini belirtmiştir. Belge bakımından özelge şu ayrımı yapar: sağlayıcının Türkiye’de mükellefiyeti yoksa, ödeme belgesi veya makbuz ilgili ülke mevzuatına göre muteber bir belge niteliğindeyse kayıtların tevsikinde kabul edilir.
Özelgenin dayandığı 253 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, yurt dışından alınan belgelerin Türkçeye tercüme ve tasdik ettirilmesi zorunluluğunu kaldırmıştır. Belgede yazılı bedel, belgenin düzenlendiği gün Merkez Bankasınca belirlenen döviz alış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilerek kaydedilir; inceleme sırasında gerekli görülürse belgenin tercümesi istenebilir.
Bireysel hesapla ve şahsi kredi kartıyla alınan abonelikte güçlük, belgenin işletme adına düzenlenmemiş olmasından doğar. Bir incelemede giderin işle ilgisinin sorgulanması beklenir; aboneliğin hangi işlerde kullanıldığını gösteren kayıtların saklanması ve ödemenin işletme hesabından yapılması bu ilginin ortaya konulmasını kolaylaştırır.
Yapay Zeka Aboneliği Ödemesinden Stopaj Kesilir mi?
Yurt dışındaki şirkete yapılan ödemelerde vergi kesintisini 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 30. maddesi düzenler. Madde, dar mükellef kurumların saydığı kazanç ve iratları üzerinden, avanslar dahil, bunları nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenlerin kesinti yapmasını öngörür; sayılanlar arasında serbest meslek kazançları ve gayrimenkul sermaye iratları yer alır. İkinci fıkra, ticari veya zirai kazanca dahil olup olmadığına bakılmaksızın telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, marka ve benzeri gayrimaddi hakların satışı, devir ve temliki karşılığında ödenen bedelleri de kesintiye tabi tutar. Birinci fıkrada ticari kazançlar, yıllara yaygın inşaat işleri ile maddede ayrıca sayılan özel ödeme türleri dışında, kesintiye tabi kazançlar arasında yer almaz.
Bu nedenle kesinti yapılıp yapılmayacağı, sağlayıcının elde ettiği gelirin niteliğine bağlıdır. Gelir ticari kazanç ise kural olarak kesinti gündeme gelmez; gayrimaddi hak bedeli ya da serbest meslek kazancı ise kesinti yapılır. Standart, herkese aynı koşullarla sunulan bir yapay zeka aboneliğinde tartışma ilk iki ihtimal arasındadır.
Stopaj Oranı: Kanunda Yüzde 15, Uygulamada Yüzde 20
30. maddenin lafzında kesinti oranı % 15’tir. Maddenin sekizinci fıkrası Cumhurbaşkanına bu oranları gelir unsurları veya faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı belirleme, sıfıra kadar indirme veya bir katına kadar artırma yetkisi verir. Bu yetkiye dayanan 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca 03.02.2009 tarihinden itibaren, petrol arama faaliyetleri dışındaki serbest meslek kazançlarında ve gayrimaddi hak bedeli ödemelerinde oran % 20 olarak uygulanmaktadır. Bursa Defterdarlığının 18.12.2025 tarihli ve 17192610-125[KV-24-25]-411751 sayılı özelgesinde de aynı oranlar aktarılmıştır.
Stopaj: Hizmet Bedeli mi, Kullanım Hakkı Bedeli mi?
Stopaj tartışmasının özü, yapay zeka aboneliği için ödenen bedelin neyin karşılığı olduğudur. Bedel bir hizmetin karşılığı ise sağlayıcı şirket bakımından ticari kazanç söz konusudur ve kural olarak kesinti yapılmaz. Bedel bir yazılımın ya da fikri ürünün kullanım hakkının karşılığı ise gayrimaddi hak bedeli gündeme gelir ve kesinti yapılır.
Hizmet bedeli görüşü, abonenin fiilen ne elde ettiğine dayanır. Standart bir abonelikte abone yazılımın bir kopyasını edinmez, onu kendi sistemine kurmaz, çoğaltma, değiştirme veya dağıtma hakkı almaz. Yazılım sağlayıcının sunucularında çalışır; abone kullanıcı adı ve şifresiyle bu sisteme erişir ve sistemin ürettiği sonuçtan yararlanır. Hizmet herkese aynı koşullarla sunulur ve aboneye özel olarak hazırlanmaz. Aşağıda yer verilen 20.02.2012 tarihli özelgenin ölçütleri de bunlardır: gayrimaddi hak devrinin bulunmaması, ürünün standart olması ve müşteriye özel hazırlanmaması.
Kullanım hakkı bedeli görüşü ise ödemenin, sağlayıcıya ait yazılımdan yararlanma imkanının karşılığı olduğunu ileri sürer. Bu görüşe göre abone, telif hakkıyla korunan bir programı belirli bir süre kullanma yetkisi elde etmektedir ve erişimin internet üzerinden sağlanması bu niteliği değiştirmez. Aşağıdaki yargı kararlarında, çoğaltma ve değiştirme hakkı verilmeden yalnız kullanım imkanı sağlayan ödemelerin ve program üyelik bedellerinin gayrimaddi hak bedeli kabul edildiği görülmektedir.
Kanaatimizce standart bir abonelikte ağırlıklı unsur hizmettir. Abonenin ödediği bedel, yazılım üzerindeki bir hakkın değil, sağlayıcının kendi altyapısında yürüttüğü ve sonucunu aboneye sunduğu bir faaliyetin karşılığıdır; standart abonelik koşullarında çoğaltma, değiştirme ve dağıtma yetkileri aboneye kural olarak tanınmaz. Bununla birlikte yargı kararlarındaki geniş yorum karşısında bu görüşün bir uyuşmazlıkta kabul edileceği güvencesi yoktur. Nitelendirmede sözleşmenin adı değil içeriği belirleyicidir: sözleşmede lisans, kullanım hakkı gibi ifadelerin yer alması, aboneye yazılımı kendi ürününe ekleme veya üçüncü kişilere sunma yetkisinin tanınması kullanım hakkı bedeli yönündeki nitelendirmeyi güçlendirir.
İdarenin Özelgelerdeki Yaklaşımı
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 20.02.2012 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK 30-648 sayılı özelgesi, yazılım yüklemesi veya satışı içermeyen, kullanıcı adı ve şifreyle üyelik başlatılarak kullanılan standart çevrim içi hizmetlere ilişkindir. İngiltere mukimi bir sağlayıcının talebi üzerine verilen özelgeye göre bu hizmetlerin satışı, bir gayrimaddi hak devri içermemesi, ürünlerin standart olması ve müşterinin isteğine göre özel olarak hazırlanmaması durumunda Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki anlaşmanın ticari kazançlara ilişkin maddesi kapsamındadır; sağlayıcının Türkiye’de işyeri bulunmadığı sürece Türkiye’deki müşterilerin yaptığı ödemelerden kurumlar vergisi kesintisi yapılmaz. Özelge, hizmetin gayrimaddi hak niteliği taşıması halinde anlaşmanın gayrimaddi hak bedellerine ilişkin maddesindeki oranın uygulanacağını da belirtmiştir.
Aynı Başkanlığın 24.05.2023 tarihli ve 62030549-125[30-2020/166]-570919 sayılı özelgesi yazılım ödemelerini üçe ayırır. Piyasada bulunan hazır programın üzerinde değişiklik yapılmadan ve çoğaltılmadan işletmede kullanılması halinde ödeme ticari kazanç niteliğindedir ve kesinti yapılmaz. Daha önce piyasada bulunmayan bir yazılımın özel olarak hazırlatılması halinde serbest meslek kazancı, yazılımın çoğaltma, değiştirme, topluma dağıtma gibi haklarının satın alınması halinde ise gayrimaddi hak bedeli söz konusudur ve her iki halde % 20 oranında kesinti yapılır. Özel olarak hazırlatılan yazılımlar ve hak devri için yurt dışından alınan yazılım hizmetinde stopaj yazımıza bakılabilir.
Yargı Kararlarındaki Yaklaşım
Yargı kararları idarenin bu tasnifiyle bütünüyle örtüşmemektedir. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesi, 22.02.2018 tarihli kararında (E:2018/251, K:2018/454), yurt dışındaki firmalardan temin edilen hazır paket yazılım programları, bunların bakım ve teknik destek hizmetleri ile program üyelik bedelleri için yapılan ödemeleri değerlendirmiştir. Vergi Mahkemesinin davayı kabul eden kararına karşı idare istinaf yoluna başvurmuştu. Daire ise ödenen bedeli “bir nevi telif hakkı” kabul etmiş, gayrimaddi hak bedeli olduğu sonucuna vararak tahakkuku hukuka uygun bulmuştur.
Danıştay 4. Dairesi de 20.01.2022 tarihli kararında (E:2021/152, K:2022/352) aynı yöndeki bir sonucu onamıştır. Bölge İdare Mahkemesi, yurt dışındaki firmalardan satın alınan hazır paket yazılım programları ve teknik hizmet ödemelerine ilişkin dosyada, bilimsel bir eser niteliğindeki bilgisayar programlarının alınması ve kullanılması karşılığında ödenen bedelin gayrimaddi hak bedeli olduğu sonucuna varmış ve davayı reddetmiştir. Daire, kararın daha önceki bozma kararındaki esaslar doğrultusunda verildiğini belirterek temyiz istemini oybirliğiyle reddetmiştir.
Danıştay 3. Dairesinin 23.09.2021 tarihli kararına (E:2018/2187, K:2021/3973) konu olayda bir şirketin, üretim ve yönetim süreçleri için özel olarak yazılmış merkezi bilgi sistemi nedeniyle Fransa mukimi şirkete yaptığı ödemeler tartışılmıştır. Vergi Mahkemesi, sözleşmeyle davacıya yazılım üzerinde yalnız kullanım hakkının verildiğini, çoğaltma, değiştirme, dağıtma gibi tasarruf haklarının verilmediğini tespit etmiş ve programın bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikimine dayandığı gerekçesiyle ödemeleri anlaşmanın gayrimaddi hak bedellerine ilişkin maddesi kapsamında kabul etmiştir; Bölge İdare Mahkemesi istinaf başvurularını bu yönden reddetmiştir. Daire bu kararı, kendi gerekçesini ayrıca yazmadan, usul ve hukuka uygun bularak oyçokluğuyla onamıştır.
Mükellef lehine sonuçlanan bir örnek, Danıştay 4. Dairesinin 27.09.2021 tarihli kararıdır (E:2019/4977, K:2021/4538). Vergi Mahkemesi, yurt dışındaki firmadan temin edilen yazılım lisanslarını herhangi bir işleme ve değişikliğe tabi tutmadan aynen nihai tüketicilere satan şirketin ödemelerinde, yabancı şirketin kazancının ticari kazanç olduğu ve kesinti kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle, kesinti yapılmadığından bahisle yapılan cezalı tarhiyatı kaldırmıştır. Daire bu kararı da kendi gerekçesini ayrıca yazmadan oybirliğiyle onamıştır.
Bu tablo karşısında, standart bir yapay zeka aboneliği için idarenin özelgelerindeki yaklaşım kesinti yapılmaması yönünde olsa da, yargı kararlarında yazılımın kullanılması karşılığında ödenen bedelin gayrimaddi hak bedeli kabul edildiği örnekler vardır. Onama kararlarında Danıştay kendi gerekçesini yazmadığından, ayrımın hangi ölçüte göre yapılacağı kararlardan açıkça anlaşılamamaktadır.
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması Sonucu Nasıl Etkiler?
Yapay zeka aboneliğini sunan şirketin mukim olduğu ülke ile Türkiye arasında bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması varsa, iç mevzuattaki sonuç anlaşma hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Hangi anlaşmanın uygulanacağı, sözleşmenin tarafı olan ve faturayı düzenleyen şirketin mukim olduğu ülkeye göre belirlenir; aynı sağlayıcı grubunun farklı ülkelerdeki şirketleri fatura düzenleyebileceğinden, ilk bakılacak yer faturadaki şirket unvanı ve adresidir. Aşağıda Amerika Birleşik Devletleri ve İrlanda ile yapılan anlaşmalar ayrı ayrı ele alınmıştır.
Faturayı Amerika Birleşik Devletleri Mukimi Şirket Düzenliyorsa
Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki anlaşmanın Ticari Kazançlar başlıklı maddesine göre bir akit devlet teşebbüsünün kazancı, teşebbüs diğer akit devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunmadıkça yalnız mukim olduğu devlette vergilendirilir. Yapay zeka aboneliği bedeli hizmet bedeli kabul edildiğinde, sağlayıcının Türkiye’de işyeri bulunmadığı sürece Türkiye’nin vergi alma hakkı doğmaz ve kesinti yapılmaz.
Gayrimaddi Hak Bedelleri başlıklı 12. madde ise bu bedellerin elde edildikleri devlette de vergilendirilebileceğini, ancak gerçek lehdarın diğer devletin mukimi olması halinde verginin iki ayrı sınırı aşamayacağını öngörür: telif hakkı, patent ve benzeri hakların kullanımına ilişkin bedellerde gayrisafi tutarın yüzde 10’u, sınai, ticari veya bilimsel teçhizatın kullanımına ilişkin bedellerde yüzde 5’i. Yukarıdaki yargı kararlarında yazılım kullanım bedeli telif hakkı kapsamında değerlendirildiğinden, abonelik bedeli kullanım hakkı bedeli kabul edilirse uygulanacak sınır yüzde 10 olur.
Faturayı İrlanda Mukimi Şirket Düzenliyorsa
Türkiye ile İrlanda arasındaki anlaşmanın Ticari Kazançlar başlıklı maddesi aynı kuralı içerir: teşebbüsün kazancı, diğer akit devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunulmadıkça yalnız mukim olunan devlette vergilendirilir. Gayrimaddi Hak Bedelleri başlıklı 12. madde ise tek bir sınır öngörür: gerçek lehdar İrlanda mukimi ise Türkiye’de alınacak vergi gayrimaddi hak bedelinin gayrisafi tutarının yüzde 10’unu aşamaz. Bu anlaşmada teçhizat kullanımı için ayrı ve daha düşük bir oran yoktur; telif hakkı ile teçhizat kullanımı aynı tanım içinde sayılmıştır.
İki Anlaşmanın Abonelik Bakımından Ortak Sonucu
| Nitelendirme | Amerika Birleşik Devletleri | İrlanda |
|---|---|---|
| Hizmet bedeli (ticari kazanç) | Türkiye’de işyeri yoksa kesinti yok | Türkiye’de işyeri yoksa kesinti yok |
| Kullanım hakkı bedeli (telif hakkı) | En çok yüzde 10 | En çok yüzde 10 |
| Teçhizat kullanım bedeli | En çok yüzde 5 | En çok yüzde 10 |
Yapay zeka aboneliği bakımından her iki anlaşmada sonuç aynı noktada toplanır: tartışma kesintinin yüzde 20 mi yüzde 10 mu olacağı değil, hiç yapılıp yapılmayacağıdır. Bedel hizmet bedeli kabul edilirse kesinti yapılmaz; kullanım hakkı bedeli kabul edilirse oran iç mevzuattaki yüzde 20 yerine yüzde 10 ile sınırlanır. Her iki anlaşmada da gayrimaddi hak bedeli hükmü, bedelin sağlayıcının Türkiye’deki bir işyeriyle bağlantılı olması halinde uygulanmaz ve ticari kazanç hükümlerine dönülür.
Anlaşma hükümlerinden yararlanmak için, faturayı düzenleyen şirketin mukim olduğu ülkeden alınmış mukimlik belgesi aslının ve tasdikli Türkçe tercümesinin ibrazı aranır; 24.05.2023 tarihli özelge, belgenin ibraz edilememesi halinde iç mevzuat hükümlerinin uygulanacağını belirtmiştir.
Uluslararası düzeyde de aynı ayrım tartışılmaktadır. OECD Model Vergi Anlaşması Şerhi’nin 12. maddeye ilişkin 17.1 numaralı paragrafına göre, dijital ürünlere ilişkin işlemlerde bir ödemenin gayrimaddi hak bedeli olup olmadığına karar verilirken ele alınması gereken temel soru, ödemenin esas olarak ne için yapıldığının belirlenmesidir (“the main question to be addressed is the identification of that for which the payment is essentially made”; çeviri bize aittir). 17.3 numaralı paragraf, müşterinin dijital ürünü kendi kullanımı için elektronik olarak indirdiği işlemlerde ödemenin gayrimaddi hak bedeli oluşturmadığını belirtir. Bu paragraflar indirilen dijital ürünlere ilişkindir; aboneliğe dayalı çevrim içi hizmetlere doğrudan değinmez. Birleşmiş Milletler Vergi Uzmanları Komitesi’nin E/C.18/2021/CRP.18 sayılı belgesinde, Şerh’in bu paragrafları aktarılmış ve bazı üyelerin bu tür ödemelerin gayrimaddi hak bedeli oluşturabileceği görüşünde olduğu kaydedilmiştir. Şerh bağlayıcı değildir, yorum kaynağıdır.
İşyeri koşulu bakımından Danıştay’ın son dönemdeki yaklaşımı da dikkate alınmalıdır. Danıştay 3. Dairesi, 30.10.2025 tarihli kararında (E:2023/3135, K:2025/4242), İspanya mukimi bir şirketin portal web siteleri üzerinden Türkiye’deki kullanıcılara mobil içerik, oyun, video ve uygulama gibi dijital içerik sunduğu olayı incelemiştir. Daire, Türkiye’den erişim sağlanan bu sitelerin davacı bakımından ticari kazancın elde edildiği yer, yani iş yeri olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varmış ve davacı şirketin temyiz istemini oyçokluğuyla reddetmiştir. Karar sağlayıcının kendi vergilendirilmesine ilişkindir; ancak işyeri bulunmadığı gerekçesine dayanan savunmaların yargı önünde tartışmaya açık olduğunu göstermektedir. Bu tartışma dijital işyeri yazımızda ayrıca ele alınmıştır.
Stopaj Kesilecekse Tutar Nasıl Hesaplanır?
Yapay zeka aboneliğinde bedeli sağlayıcı belirler ve abonenin kartından tahsil eder; abonenin bu tutardan vergi kesip kalanını ödemesi fiilen mümkün olmaz. Kesinti yapılması gereken hallerde vergi abone tarafından üstlenilmiş olur. 30. maddenin on birinci fıkrasına göre kesintide kazanç ve iratlar gayrisafi tutarları üzerinden dikkate alınır. Kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde kesinti, fiilen ödenen tutar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanır. Örneğin sağlayıcıya net 1.000 TL ödenmişse ve oran % 20 ise brüt tutar 1.250 TL, kesinti 250 TL olur; anlaşma uyarınca oran % 10 ise brüt tutar 1.111,11 TL, kesinti 111,11 TL’dir.
Bu Konuda Hangi Uyuşmazlıklar Çıkıyor?
İncelediğimiz kararlar, yurt dışına yapılan yazılım ve çevrim içi hizmet ödemelerinde uyuşmazlıkların iki noktada toplandığını göstermektedir. İlki, sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gereken KDV’dir. Danıştay 3. Dairesi, yurt dışındaki şirketten alınan internet reklam hizmetine ilişkin 13.12.2022 tarihli kararında (E:2019/2056, K:2022/5396) ölçütü hizmetten nerede yararlanıldığına bağlamıştır. Dosyada idare, reklam hizmeti ödemelerinden KDV tevkifatı yapılmadığı gerekçesiyle vergiyi bir kat vergi ziyaı cezasıyla birlikte re’sen tarh etmişti. Daire, Türkiye’deki internet kullanıcılarına sunulmak üzere alınan reklam hizmetinde KDV tevkifatı yapılması gerektiğini belirtmekle birlikte, somut olayda reklamların yurt dışındaki kullanıcılara yönelik olduğunu saptamış, hizmetin “Türkiye dışında ifa edildiği ve bu hizmetten yine yurt dışında faydalanıldığı” sonucuna vararak tarhiyatı kaldıran karara yönelik temyiz istemini oyçokluğuyla reddetmiştir. Türkiye’deki işte kullanılan bir yapay zeka aboneliğinde ise hizmetten Türkiye’de yararlanıldığı açıktır.
İkincisi kesinti yapılmamasıdır. 27.09.2021 tarihli kararda görüldüğü gibi idare, yazılım lisansı ödemelerinden kesinti yapılmadığı gerekçesiyle vergiyi inceleme raporuna dayanarak re’sen tarh edebilmekte ve vergi ziyaı cezası kesebilmektedir. Bu nedenle uyuşmazlıkların bir bölümü, mükellefin kesintiyi ihtirazi kayıtla beyan edip vergiyi ödedikten sonra iadesini dava etmesiyle ortaya çıkmaktadır; yukarıdaki 20.01.2022, 23.09.2021 ve 22.02.2018 tarihli kararların konusu ihtirazi kayıtla verilen muhtasar beyannameler üzerine tahakkuk eden vergidir.
Bunlara ek olarak, bireysel hesapla alınan aboneliklerde gider kaydının ve KDV indiriminin belge yönünden eleştirilmesi beklenebilir. Yaptığımız taramada doğrudan abonelik ödemelerinin gider kaydına ilişkin bir Danıştay kararına rastlanmamıştır.
Tereddüt Halinde ve Tarhiyat Sonrasında Hangi Yollar Var?
Yapay zeka aboneliğinin nitelendirilmesi konusunda tereddüt eden mükellef, kendi sözleşmesini ve hizmetin kapsamını açıklayarak özelge talep edebilir. Özelgelerin sonunda yer alan açıklamaya göre, talep üzerine verilen özelgeye uygun işlem yapan mükellefe, bu işlem nedeniyle vergi tarh edilmesi gerekse dahi vergi cezası kesilmez ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmaz. Özelge yalnız talep edeni ve açıklanan somut olayı ilgilendirir; başka mükelleflere verilen özelgeler bağlayıcı değildir.
Diğer yol, kesintiyi ihtirazi kayıtla beyan edip vergiyi ödedikten sonra tahakkuka karşı dava açmaktır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesine göre vergi mahkemelerinde dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde otuz gündür. Süre, tebliğ yapılan hallerde tebliğ tarihini izleyen günden başlar. İhtirazi kayıtla beyanda sürenin hangi tarihte başladığı ve davanın nasıl kurulacağı stopaj tarhiyatı davası yazımızda ele alınmıştır. Kesinti yapılmaması tercih edilmişse, olası bir tarhiyatta süre ihbarnamenin tebliğiyle işlemeye başlar; sürecin bir vergi avukatıyla birlikte değerlendirilmesi yerinde olur.
Sık Sorulan Sorular
Yapay zeka aboneliği gider yazılır mı?
İşle ilgili olması ve belgelenmesi şartıyla gider yazılabilir. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 01.04.2021 tarihli özelgesi, yurt dışındaki şirkete ödenen yıllık abonelik ücretinin, kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılması ve Vergi Usul Kanunu’na göre tevsik edilmesi şartıyla gider yazılabileceğini belirtmiştir.
Yapay zeka aboneliği faturasındaki KDV’yi kim beyan eder?
Abone KDV mükellefi olmayan bir gerçek kişiyse vergiyi sağlayıcı beyan eder. Abone KDV mükellefiyse vergiyi sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesiyle kendisi beyan eder.
3 No.lu KDV beyannamesi yapay zeka aboneliği alan mükellefi nasıl etkiler?
3 No.lu KDV beyannamesi, yabancı elektronik hizmet sunucularının KDV mükellefi olmayan gerçek kişilere sundukları hizmetlerin vergisini beyan ettikleri beyannamedir. KDV mükellefi olan abone bakımından verginin beyan yolu, sorumlu sıfatıyla verilen 2 No.lu KDV beyannamesidir.
Bireysel hesapla alınan yapay zeka aboneliğinde ödenen KDV indirilebilir mi?
İdarenin 12.08.2021 tarihli özelgesi, yabancı firmanın faturasında gösterdiği vergi için bir indirim yolu göstermemiş, indirimi 2 No.lu beyannameyle beyan edilen vergi üzerinden tarif etmiştir. Bu nedenle bireysel hesapla ödenen verginin indirimi risklidir; aboneliğin işletme adına açılan hesaba taşınması bu riski azaltır.
Yapay zeka aboneliği ödemesinden stopaj kesilir mi?
Ödemenin niteliğine bağlıdır. İdarenin özelgelerine göre gayrimaddi hak devri içermeyen standart çevrim içi hizmetler ve işletmede kullanılan hazır programlar için yapılan ödemeler ticari kazanç niteliğindedir ve kesinti yapılmaz. Yargı kararlarında ise yazılım kullanım bedelinin gayrimaddi hak bedeli kabul edildiği örnekler vardır; bu durumda oran iç mevzuatta % 20’dir ve anlaşma oranıyla sınırlanır.
Stopajı abone üstlenirse kesinti hangi tutar üzerinden hesaplanır?
Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre kesinti, fiilen ödenen tutar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanır. Net 1.000 TL ödeme ve % 20 oranda brüt tutar 1.250 TL, kesinti 250 TL olur.
İlgili Kararlar
- Danıştay 4. Dairesi, 20.01.2022, E:2021/152, K:2022/352: Hazır paket yazılım programları ve teknik hizmet ödemelerini gayrimaddi hak bedeli kabul eden Bölge İdare Mahkemesi kararı, önceki bozma kararındaki esaslara uygun verildiği belirtilerek oybirliğiyle onanmıştır; esasa ilişkin gerekçe Bölge İdare Mahkemesine aittir. Resmi karar metni
- Danıştay 4. Dairesi, 27.09.2021, E:2019/4977, K:2021/4538: Aynen nihai tüketicilere satılan yazılım lisansları için yapılan ödemeleri ticari kazanç kabul ederek cezalı stopaj tarhiyatını kaldıran Vergi Mahkemesi kararı oybirliğiyle onanmıştır; esasa ilişkin gerekçe Vergi Mahkemesine aittir. Resmi karar metni
- Danıştay 3. Dairesi, 23.09.2021, E:2018/2187, K:2021/3973: Grup içi merkezi bilgi sistemi ödemelerini gayrimaddi hak bedeli kabul eden karara yönelik temyiz istemleri reddedilmiş, karar oyçokluğuyla onanmıştır; esasa ilişkin gerekçe Vergi Mahkemesine aittir. Resmi karar metni
- Danıştay 3. Dairesi, 30.10.2025, E:2023/3135, K:2025/4242: Türkiye’den erişim sağlanan portal web sitelerinin dijital içerik sunan yabancı şirket bakımından iş yeri olarak kabulü gerektiği sonucuna varılmış, davacının temyiz istemi oyçokluğuyla reddedilmiştir. Resmi karar metni
- Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 09.02.2022, E:2020/1103, K:2022/33: Sorumlu sıfatıyla beyan edilmeyen KDV nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatı kaldıran ısrar kararı, Danıştay 4. Dairesi kararının dayandığı gerekçeyle oyçokluğuyla bozulmuştur. Resmi karar metni
- Danıştay 3. Dairesi, 13.12.2022, E:2019/2056, K:2022/5396: Yurt dışındaki kullanıcılara yönelik internet reklam hizmetinin katma değer vergisinin konusuna girmediği sonucuna varılmış, tarhiyatı kaldıran karara yönelik temyiz istemi oyçokluğuyla reddedilmiştir. Resmi karar metni
- İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesi, 22.02.2018, E:2018/251, K:2018/454: Hazır paket yazılım programları, bakım ve teknik destek hizmetleri ile program üyelik bedelleri gayrimaddi hak bedeli kabul edilmiş, Vergi Mahkemesinin davayı kabul eden kararı kaldırılarak dava reddedilmiştir.
İlgili Özelgeler
- İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, 12.08.2021, 39044742-130[Özelge]-622274: Yurt dışındaki firmadan alınan bilgisayar programına ilişkin faturada hesaplanan KDV’nin indirimi. Özelge metni
- İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, 01.04.2021, 11395140-105[VUK1-22406]-288461: Yurt dışındaki şirkete ödenen yıllık abonelik ücretinin gider kaydı, belgelendirilmesi ve KDV’nin sorumlu sıfatıyla beyanı. Özelge metni
- İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, 20.02.2012, B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK 30-648: Yazılım yüklemesi veya satışı içermeyen çevrim içi hizmet ödemelerinde kurumlar vergisi kesintisi. Özelge metni
- İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, 24.05.2023, 62030549-125[30-2020/166]-570919: Yurt dışından alınan yazılım programları için yapılan ödemelerde kesinti ve KDV. Özelge metni
- Ankara Defterdarlığı, 27.03.2026, E-84974990-130[KDV-2//İ/29-2025/25]-186553: Sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV’nin indirim konusu yapılacağı dönem. Özelge metni
- Bursa Defterdarlığı, 18.12.2025, 17192610-125[KV-24-25]-411751: Yurt dışındaki firmaya yapılan hizmet ödemelerinde kesinti oranları. Özelge metni
Sonuç
Yapay zeka aboneliği, tutarı küçük olsa da üç ayrı vergisel soruyu birlikte gündeme getirir. KDV bakımından idarenin yaklaşımı açıktır: mükellef olan abone vergiyi 2 No.lu beyannameyle beyan etmeli, bireysel hesapla ödenen verginin indirimine güvenmemelidir. Gider kaydı, işle ilgi ve belge koşullarına bağlıdır. Stopaj bakımından ise idarenin özelgeleri ile yargı kararları arasındaki fark sürmektedir; bu belirsizlik giderilene kadar mükelleflerin kendi sözleşmelerini değerlendirerek özelge talebi ya da ihtirazi kayıtla beyan yollarından birini seçmesi yerinde olur.









