Vergi Ziyaı Cezası 2026: Oranlar, Hesaplama, Uzlaşma ve İptal

Vergi ziyaı cezası, mükellefin veya vergi sorumlusunun ödevini zamanında yerine getirmemesi nedeniyle verginin tahakkuk ettirilmemesi halinde Vergi Usul Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca kesilen idari para cezasıdır. 2026’da geçerli oranlar: ziyaa uğratılan verginin 1 katı (genel), 3 katı (kaçakçılık fiili – VUK 359), 1 katı (kaçakçılığa iştirak). Mükellefiyet tesis edilmeksizin yapılan kayıt dışı faaliyetlerde ceza %50 artırılarak uygulanır (VUK 344/4 — 7524 SK / 2.8.2024). VUK 376 ile 30 gün içinde başvuruda cezanın yarısı (1/2) indirilir. Tarh zamanaşımı 5 yıldır.

Vergi Ziyaı Cezası

Vergi ödevinin yerine getirilmesindeki bazı hata veya noksanlıklar için diğer cezalar ile birlikte vergi ziyaı cezası öngörülmüştür.  Bu yazıda vergi ziyaı cezasının nedenleri ve hukuki sonuçlarına değinilecektir. 

Vergi Ziyaı Nedir

“Vergi ziyaı” Vergi Usul Kanunu’nun 341. maddesinde şu şekilde tanımlanmıştır:

“Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder.”

Şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi ziyaı hükmündedir.

Yukarıdaki fıkralarda yazılı hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri alınması ceza uygulanmasına mani teşkil etmez.”

Vergi Ziyaı Cezası Nedir

Vergi ziyaı suçu ve cezası ise Vergi Usul Kanunu’nun 344. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde düzenlemesi aşağıdaki gibidir:

“Vergi ziyaı suçu, mükellef veya sorumlu tarafından 341. maddede yazılı hallerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesidir.

Vergi ziyaı suçu işleyenlere vergi ziyaı cezası kesilir ve bu ceza ziyaa uğratılan verginin bir katına, bu verginin kendi Kanunu’nda belirtilen normal vade tarihinden cezaya ilişkin ihbarnamenin düzenlendiği tarihe kadar geçen süre için, bu Kanunun 112. maddesine göre ziyaa uğratılan vergi tutarı üzerinden hesaplanan gecikme faizinin yarısının eklenmesi suretiyle bulunur.”

Vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu ceza üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanır.

Vergi incelemesine başlanılmasından veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra verilenler hariç olmak üzere, kanuni süresi geçtikten sonra verilen vergi beyannameleri için bu madde uyarınca kesilecek ceza yüzde elli oranında uygulanır.”

Vergi Ziyaı Cezası Neden Kesilir

Yukarıdaki hükümlerden anlaşıldığı üzere aşağıdaki hallerden bir veya birkaçının varlığı halinde vergi ziyaı gerçekleşmiş olur.

1- Verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi,

2- Verginin eksik tahakkuk ettirilmesi,

3- Verginin eksik tahakkuk ettirilmesine neden olunması,

4- Verginin haksız yere geri verilmesine neden olunması.

Mükellef veya vergi sorumlusu bu hallerden birisi ile vergi ziyaına sebep olduğunda vergi ziyaı cezasının uygulanması söz konusu olacaktır.

Vergi Ziyaı Cezası Hesaplama

Vergi ziyaı cezası aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır:

Vergi Ziyaı Cezası = Ziyaa Uğratılan Vergi 

Eğer vergi ziyaına Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesindeki fiiller işlenerek sebebiyet verilmişse ceza tutarı 3 katı olarak dikkate alınacaktır. Bu halde hesaplama aşağıdaki gibidir:

Vergi Ziyaı Cezası= 3 x (Ziyaa Uğratılan Vergi)

Kaçakçılığa iştirak durumunda ise vergi ziyaı cezası arttırılmadan bir kat olarak uygulanacaktır.

Takdir Komisyonu Kararı veya Vergi İnceleme Raporu Üzerine Kesilecek Ceza

Vergi Usul Kanunu’na göre, vergi ziyaı cezası bünyesinde yer alan gecikme faizi verginin kendi Kanunu’nda belirtilen normal vade tarihinden cezaya ilişkin ihbarnamenin düzenlendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanacaktır. Ancak ihbarname düzenlenmesindeki gecikme nedeniyle kesilecek vergi ziyaı cezasının artmasının mükellef aleyhine bir sonuç doğurmaması için 280 No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile takdir komisyonu kararı veya vergi inceleme raporuna dayanılarak kesilecek cezalarda “ihbarname düzenlenme tarihinin” değil “takdir komisyonu kararının veya inceleme raporunun vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarihin” esas alınması benimsenmiştir.

Vergi Ziyaı Cezası Kesme Yetkisi

Vergi cezaları vergi bakımından mükellefin bağlı olduğu vergi dairesi tarafından kesilir (VUK-m365). Diğer idari makamların vergi ziyaı cezası kesme yetkileri yoktur. Danıştay’a göre verginin tarh, tahakkuk ve tahsiline yetkili olan idare vergi cezasını kesmeye yetkili bulunmaktadır. Bir vergi yükümlüsünün vergi ziyaı gerektiren eylemine iştirakin varlığı halinde, iştirak eden fail adına ceza kesmeye yetkili daire, eylemine iştirak edilen vergi yükümlüsünün bağlı bulunduğu vergi dairesidir.

Vergi Ziyaı Cezası Oran ve Hesaplama Tablosu

Hesaplama Formülü ve Örnek

Vergi ziyaı cezası, ziyaa uğratılan verginin bir katına, normal vade tarihinden ihbarnamenin düzenlendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme faizinin yarısının eklenmesiyle bulunur (VUK 344 + 112). Pratik formülasyon:

Vergi Ziyaı Cezası = Ziyaa Uğratılan Vergi + (Ziyaa Uğratılan Vergi × Gecikme Faizi Oranı × Ay Sayısı) / 2

Kaçakçılık fiili (VUK 359) ile vergi ziyaına sebebiyet verilmişse ceza tutarı 3 kat olarak dikkate alınır. Kaçakçılığa iştirak edenler için ceza 1 kat olarak uygulanır. Hesaplama yapılırken cezanın bağlı olduğu vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından itibaren 5 yıllık tarh zamanaşımı (VUK 113-114) kontrol edilmelidir.

Vergi Ziyaı Cezası Oranları

1 Kat Vergi Ziyaı Cezası

VUK’nun344.maddesi uyarınca, 341.maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef ve sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası
kesilir. Kuşkusuz hesaplanan vergi ziyaı cezasından başka kayba uğratılan vergi borcu aslı da ayrıca failden alınmalıdır. Burada görüldüğü gibi, vergi ziyaı cezası ile vergi ziyaı miktarı arasında doğrudan doğruya bir ilişki söz konusudur. Vergi ziyaı cezasının hesaplanması için vergi ziyaı miktarının belli olması gerekir. Bu miktar verginin beyan esasına, mahsup veya indirimlere tabi olup olmamasına göre değiştiği için cezaya alınacak vergi miktarının saptanmasında da bunların göz önünde bulundurulması gerekir.

3 Kat Vergi Ziyaı Cezası

Vergi Ziyaına 359.maddede yazılan fiillerle sebebiyet verilmesi halinde, bu ceza üç kat bu fiillerle iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanır(VUK m344). Vergi ziyaı cezasının verginin kaç katı üzerinden kesileceğinin, eylemin niteliğine göre belirlenmesi gerekir. Bunun içinde öncelikle vergi kaybına yol açan eylemin VUK’nun 359.maddesinde öngörülen eylemlerden olup olmadığına göre belirlenmesi gerekir. Örneğin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemek, kullanmak suretiyle vergi ziyaına sebebiyet verilmiş ise ceza üç kat kesilecektir.

Vergi Ziyaı Cezası Uzlaşma

Tek kat vergi ziyaı cezası için tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrası uzlaşma yapılabilmesi mümkündür. Ancak vergi ziyaına 359´uncu maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilirse vergi ziyaı cezası üç kat uygulanırsa, bu cezalar uzlaşma kapsamına girmeyecektir. Dolayısıyla ceza kesilen tarhiyata neden olan fiilin VUK’un 359’uncu maddede yazılı fiillerden biri olması halinde uzlaşma yapılamayacaktır.

Vergi Ziyaı Cezasında Pişmanlık

Vergi ziyaının gerçekleştiği hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri alınması ceza uygulanmasına engel oluşturmaz (VUK m341/3). Ancak, pişmanlık hükümlerine göre hareket edilmişse sonradan yapılan tahakkuk ceza uygulamasına yol açmayacaktır. Başka bir deyişle ceza kesilmemesi için VUK’nun 371.maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmiş bulunması gerekmektedir.

VUK’nun 371.maddesi uyarınca “Beyana dayanan vergilerde vergi ziyaı cezasını gerektiren fiilleri işleyen mükellefler bunların işlenişine iştirak eden diğer kişilerin kanuna aykırı hareketlerini ilgili makamlara kendiliğinden dilekçe ile haber vermesi halinde, belirtilen kayıt ve şartlarla vergi ziyaı cezası kesilmez”.

Buna göre pişmanlık kurumu beyan üzerine tarh ve tahakkuk ettirilen vergiler için geçerli bulunmaktadır. Ancak VUK’nun 371.maddesinin son fıkrası pişmanlık hükümlerinin emlak vergisi ile ilgili olarak uygulanmayacağını belirtmektedir.

Vergi Ziyaı Cezası Tekerrür

Vergi, suç ve cezalarında tekerrür VUK’nun 339.maddesinde düzenleme konusu yapılmıştır. Yapılan bu düzenlemeye göre; vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, cezanın kesinleştiği tarihi takip eden yılın başından başlamak üzere vergi ziyaında beş yıl içinde tekrar ceza kesilmesi durumunda vergi ziyaı cezası yüzde elli, usulsüzlük cezası yüzde yirmi beş oranında arttırılmak suretiyle uygulanır

Danıştay’a göre; VUK’nun 339.maddesi uyarınca tekerrür hükümleri uygulanabilmesi için tekerrür hükmüne esas alınacak sonraki eylemin, ilk eylem için kesilen cezanın kesinleşme tarihini takip eden yılbaşından sonra gerçekleşmiş olması gerekir. (Danıştay 4.Dairenin 22.02.2011 tarih ve E:2009/6033, K:2011/867 sayılı Kararı)

Kayıt Dışı Faaliyetlerde %50 Ek Artırım (VUK 344/4 — 7524 SK)

2 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7524 sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanunu’nun 344. maddesine yeni bir fıkra eklenmiştir. Bu hükme göre: “Vergi kanunlarına göre mükellefiyet tesis ettirilmesi gerektiği halde bu zorunluluğa uyulmaksızın vergi dairesinin ıttılaı dışında ticari, zirai veya mesleki faaliyette bulunmak suretiyle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi durumunda, birinci, ikinci ve üçüncü fıkralara göre kesilecek vergi ziyaı cezası yüzde elli artırılarak uygulanır.”

Bu düzenleme, mükellefiyet tesis ettirmeden kayıt dışı çalışan kişilerin tespit edilmesi halinde, normal vergi ziyaı cezasının (1 kat / 3 kat / 1 kat) %50 oranında artırılarak uygulanmasını öngörmektedir. Ayrıca aynı vergi türü ve dönemine ilişkin daha sonra yapılacak tarhiyatlar için de aynı artırım hükmü uygulanır. Yani kayıt dışı tespit edildikten sonra mükellef vergi dairesine kayıt yaptırmış olsa bile, kayıt dışı dönemlere ilişkin sonraki tarhiyatlarda %50 artırım devam eder. Düzenlemenin uygulama esasları 571 Seri No.lu VUK Genel Tebliği (RG: 19 Ekim 2024) ile belirlenmiştir.

Hesaplama örneği: Mükellefiyet tesis ettirmeden faaliyette bulunan bir kişi adına 100.000 TL vergi ziyaına neden olan bir tarhiyat yapılırsa, normal şartlarda 100.000 TL olan vergi ziyaı cezası, %50 artırımla 150.000 TL olarak uygulanır. Kaçakçılık fiili (VUK 359) tespit edilen bir olayda ise 3 kat üzerinden 300.000 TL olarak hesaplanan vergi ziyaı cezası, %50 artırımla 450.000 TL‘ye çıkar.

VUK 376 Cezalarda İndirim — 30 Gün İçinde Başvuru ile %50 (1/2)

Vergi Usul Kanunu’nun 376. maddesi, mükellefe vergi ziyaı ve usulsüzlük cezalarında yarı (1/2) oranında indirim imkânı sağlar. İhbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi dairesine yazılı başvuru yapılması ve ödeme koşullarının yerine getirilmesi şarttır. Bu indirimden yararlanmak için mükellefin dava açmaması ve uzlaşma talebinde bulunmaması gerekir; aksi halde indirim hakkı düşer.

VUK 376 indirimi, başlangıçta vergi ziyaı cezasının doğrudan vergi tutarına eklenmesi suretiyle uygulanan bir oran indirimidir. Eski mevzuatta yer alan “müteakip uzlaşma vakiinde 1/3 indirim” hükmü artık geçerli değildir. 2026 itibarıyla yalnız ihbarname tebliğinden 30 gün içindeki ilk başvuruda yarı oranında (1/2) indirim uygulanmaktadır.

İzaha Davet (VUK 370) ile Vergi Ziyaı Cezası %20 Oranında Uygulama

VUK 370 uyarınca izaha davet, vergi idaresinin ön tespit yaptığı ancak henüz vergi incelemesine başlanmamış mükellefe önce yazılı izah talebi gönderdiği bir ön süreçtir. Mükellefe tespit konusu için 30 günlük izah süresi tanınır; bu sürede mükellef ya yazılı izah verir ya da eksik beyan ettiği vergiyi tamamlayarak ödeme yapar.

İzahın yetkili komisyon tarafından yeterli bulunması veya mükellefin eksik beyanını tamamlayarak vergisini ve gecikme faizini ödemesi halinde, ortaya çıkan vergi ziyaı cezası genel %50 / %100 oranında değil, %20 oranında uygulanır. Bu, klasik anlamda bir indirim değil, doğrudan ceza oranının düşürülmesidir. İzaha davet, kaçakçılık fiili (VUK 359) tespit edilen olaylarda uygulanmaz; bu hallerde doğrudan vergi incelemesi başlatılır.

Vergi Ziyaı Cezası ile Usulsüzlük Cezası Farkı

Vergi ziyaı cezası (VUK 344), bir verginin zamanında veya eksik tahakkuk ettirilmesi sonucu hazinenin doğrudan vergi kaybına uğraması halinde uygulanır ve ceza miktarı ziyaa uğratılan verginin tutarına bağlıdır (1 kat / 3 kat / 1 kat). Usulsüzlük cezaları (VUK 352 — Genel Usulsüzlük; VUK Mük. 355 — Özel Usulsüzlük) ise vergi kaybı olmasa bile, mükellefin defter, belge veya bildirim yükümlülüklerini yerine getirmemesi gibi şekli ihlaller için uygulanır.

Aynı eylem hem vergi ziyaına hem de usulsüzlüğe sebebiyet vermişse, VUK 336/2 uyarınca cezayı gerektiren tek fiilin birden fazla suçun unsurunu oluşturduğu hallerde bunlardan en ağır olanı uygulanır. Genel usulsüzlük cezalarının tutarı VUK ek cetveline göre her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; tarh tarihinde yürürlükteki tebliğ esas alınır.

Mücbir Sebep ve Zor Durum Halinde Vergi Ziyaı Cezası

Vergi Usul Kanunu’nun 13. maddesi mücbir sebep hallerini düzenler: vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak ağır kaza, ağır hastalık, ölüm; tutukluluk; yangın, yer sarsıntısı, su basması gibi afetler; mükellefin iradesi dışındaki sebeplerle defter ve belgelerin elinden çıkması. Bu hallerde mücbir sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez. Mücbir sebep süresince yerine getirilmeyen vergi ödevleri için vergi ziyaı cezası kesilmez.

VUK 17. madde “zor durum” hükmü, mücbir sebep dışında zor durumda bulunan mükelleflerin yazılı talebi üzerine Maliye Bakanlığınca vergi ödev sürelerinin uzatılabilmesini düzenler. Süre uzatımı verilen hallerde vergi ziyaı doğmadığı için ceza uygulanmaz. Doğal afetler nedeniyle mücbir sebep ilanlarına ilişkin Maliye Bakanlığı tebliğleri, etkilenen iller için süre uzatımı içerir.

Etkin Pişmanlık (VUK 359 Son Fıkra) ile Pişmanlık (VUK 371) Farkı

VUK 371 (Pişmanlık ve Islah) vergi cezası tarafına bakar: beyana dayalı vergilerde mükellef kendi kanun aykırılığını kendiliğinden ilgili makamlara dilekçe ile haber verir, vergi aslını ve pişmanlık zammını öderse vergi ziyaı cezası kesilmez ve VUK 359 kaçakçılık cezası da uygulanmaz. Emlak vergisi pişmanlık kapsamı dışındadır.

VUK 359 son fıkrası (7394 SK / 15.4.2022 ile yürürlükte) ise ceza yargılaması aşamasındaki etkin pişmanlığı düzenler: soruşturma evresinde (savcılık aşaması) vergi aslı, gecikme faizi ve yarı oranında indirimli ceza ödenirse hapis cezası yarı (1/2) oranında, kovuşturma evresinde (mahkeme aşaması) aynı koşullarla ödeme yapılırsa hapis cezası üçte bir (1/3) oranında indirilir. İki düzenleme birbirinden farklıdır: VUK 371 idari ceza tarafı, VUK 359/son ise adli (hapis) ceza tarafıdır.

Vergi Ziyaı Cezası Zamanaşımı

Vergi ziyaı cezasında, cezanın bağlı olduğu vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın birinci gününden başlayarak beş yıl geçmesi halinde vergi ziyaı cezası kesilemez.

Vergi Ziyaı Cezası İptali

Vergi ziyaı cezasının iptali, vergi dairesiyle uzlaşma yoluyla ve vergi mahkemesinde açılacak dava sonucunda söz konusu olabilir. Konuyla ilgili uzman vergi avukatından hukuki yardım alınması tavsiye edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Vergi ziyaı cezası 2026’da nasıl hesaplanır?
C: Vergi ziyaı cezası, ziyaa uğratılan verginin bir katına, normal vade tarihinden ihbarnamenin düzenlendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme faizinin yarısının eklenmesiyle bulunur. Kaçakçılık fiili (VUK 359) ile sebebiyet verilmişse ceza 3 kat, kaçakçılığa iştirak edenler için 1 kat olarak uygulanır.

S: Mükellefiyet tesis ettirmeden kayıt dışı çalışırken vergi ziyaı tespit edilirse ne olur?
C: 7524 sayılı Kanun ile (RG: 2.8.2024) VUK 344’e eklenen yeni hükme göre, mükellefiyet tesis ettirilmesi gereken halde vergi dairesinin bilgisi dışında ticari, zirai veya mesleki faaliyette bulunarak vergi ziyaına sebebiyet veren mükellefe kesilecek vergi ziyaı cezası %50 oranında artırılarak uygulanır. Aynı vergi türü ve dönemine ilişkin sonraki tarhiyatlar için de aynı artırım uygulanır. Uygulama esasları 571 Seri No.lu VUK Genel Tebliği ile düzenlenmiştir.

S: Vergi ziyaı cezasında VUK 376 indirimi nasıl alınır?
C: İhbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi dairesine yazılı başvuru ve ödeme koşullarının yerine getirilmesi halinde vergi ziyaı / usulsüzlük cezalarında yarı (1/2) oranında indirim uygulanır. İndirimden yararlanmak için mükellefin dava açmaması ve uzlaşma talebinde bulunmaması zorunludur.

S: İzaha davet ile vergi ziyaı cezası farkı nedir?
C: İzaha davet (VUK 370), vergi incelemesi başlamadan önce mükellefe 30 günlük izah süresi tanınmasıdır. İzahın yeterli bulunması veya eksik beyanın tamamlanarak ödenmesi halinde vergi ziyaı cezası genel %50/%100 yerine %20 oranında uygulanır. Kaçakçılık fiili tespit edilen olaylarda izaha davet uygulanmaz.

S: Vergi ziyaı cezası kaç yılda zamanaşımına uğrar?
C: Vergi ziyaı cezasında, cezanın bağlı olduğu vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın birinci gününden başlayarak 5 yıl geçmesi halinde ceza kesilemez (VUK 113-114). Bu süre içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergiler ile cezalar zamanaşımına uğrar.

S: Pişmanlık (VUK 371) başvurusunda vergi ziyaı cezası kesilir mi?
C: Hayır. VUK 371 uyarınca beyana dayalı vergilerde mükellef kendi kanun aykırılığını kendiliğinden dilekçe ile haber verir, vergi aslını ve pişmanlık zammını öderse vergi ziyaı cezası kesilmez. VUK 359’daki kaçakçılık cezası da uygulanmaz. Emlak vergisi pişmanlık kapsamı dışındadır.

S: Vergi ziyaı cezası ile VUK 359 kaçakçılık hapis cezası aynı anda uygulanır mı?
C: Evet. Vergi ziyaı (idari para cezası) ile VUK 359 kaçakçılık suçu (hapis cezası) farklı yargı kollarında uygulanır ve birlikte uygulanmaları kural olarak mümkündür. VUK 359/a defter-belge tahrifi 18 ay-5 yıl, 359/b sahte belge düzenleme/kullanma 3-8 yıl (7394 SK ile artırıldı), 359/c yanıltıcı belge 18 ay-5 yıl hapis.

S: Vergi ziyaı cezasında tekerrür halinde nasıl artırım yapılır?
C: VUK 339 uyarınca vergi ziyaı veya usulsüzlükten ceza kesilen ve cezası kesinleşen mükellefe, kesinleşme tarihini takip eden yılın başından itibaren 5 yıl içinde tekrar ceza kesilmesi durumunda vergi ziyaı cezası %50, usulsüzlük cezası %25 oranında artırılır.

S: Tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrası uzlaşma ile vergi ziyaı cezası ne olur?
C: Tek kat vergi ziyaı cezası için tarhiyat öncesi (VUK Ek 11) ve tarhiyat sonrası uzlaşma (VUK Ek 1-9) yapılabilir. Üç kat vergi ziyaı cezası (VUK 359 fiilleri) uzlaşma kapsamında değildir. Uzlaşılan tutar kesindir, dava açılamaz.

S: Vergi ziyaı cezasına karşı dava açmak ödeme yükümlülüğünü durdurur mu?
C: İYUK 27/4 uyarınca vergi davaları açıldığında vergi ve cezanın tahsili kural olarak otomatik durur. Yürütmeyi durdurma talebine ihtiyaç yoktur. Ancak dava reddedilirse gecikme faizi uygulanır; davanın açıldığı süre boyunca işleyen faiz mükelleften istenir.

S: Şirket adına kesilen vergi ziyaı cezasından kanuni temsilciler şahsen sorumlu mudur?
C: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 35. maddesi (Limited şirket ortaklarının amme borçlarından sorumluluğu) ve mükerrer 35. maddesi (kanuni temsilcilerin sorumluluğu) uyarınca, şirketten tahsil edilemeyen vergi ziyaı cezası kanuni temsilcilerden ve Limited şirket ortaklarından şahsen takip edilebilir.

İlgili Makaleler

• Vergi İncelemesi 2026: Süreç, Süre, Türleri ve Cezalar
• İzaha Davet Nedir?
• Vergi Cezalarında İndirim Hükümleri
• Vergi Avukatı Desteği — İletişim

Vergi Ziyaı Cezası İptali Dava Dilekçesi

… VERGİ MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

DAVACI :

TC KİMLİK NUMARASI :

MÜKELLEF HESAP NO :

ADRES :

VEKİLİ :
(
Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin )
ADRES :
(
Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin )
DAVALI :

ADRESİ :

KONU :
Müvekkilimiz adına haksız olarak engelli istisnasından yararlanılmak suretiyle otomobil alındığından bahisle adına ….dönemleri için tarh edilen vergi ziyaı cezalı motorlu taşıtlar vergisinin iptali istemini içerir dilekçemizdir.

VERGİ VE CEZANIN
TÜRÜ :

YIL :
MİKTAR : …

TEBLİĞ EDİLEN
İHBARNAMENİN
TARİHİ VE
NUMARASI            : …/…/…

AÇIKLAMALAR :

1-)Müvekkilimiz … Devlet Hastanesinin …/…/…. Tarih ve …. Sayılı sağlık kurulu raporuna göre sakatlık derecesinin %… oranında olduğu tespit edilmiştir. (EK-1)
2-)Müvekkilimiz evde bakım hizmetlerinden faydalanmak adına …/…/….Tarihinde … Devlet Hastanesinden …. Sayılı yeni bir sağlık kurulu raporu almıştır. Aynı kurum tarafından düzenlenen …/…/…. Tarihli raporda ise müvekkilimizin sakatlık derecesi oranının %… olarak belirlenmiştir. (EK-2)
3-)Müvekkilimiz …/…/…. Tarihinde kendi adına …plakalı otomobili iktisap etmiş olup müvekkilimiz %… oranında zihinsel engelli olduğunu …/…/…. Tarih ve …. Sayılı sağlık kurulu raporuyla belgelendirmesi üzerine otomobillerin engelliler tarafından ilk iktisabında tanınan özel tüketim vergisi istisnasından yararlanmıştır.
4-)Müvekkilimizin özrü durumunun davalı idare tarafından araştırılması neticesinde otomobilin iktisap edildiği tarihte müvekkilimizin engel durumunun %… oranında olduğu halde engel durumunu %… oranında gösteren eski tarihli raporun ibrazıyla otomobillerin engelliler tarafından ilk iktisabında tanınan özel tüketim vergisi istisnasından haksız olarak yararlandığı ve özel tüketim vergisi katma değer vergisi matrahına dahil olduğundan özel tüketim vergisi istisnasından haksız yararlanmak suretiyle aynı zamanda katma değer vergisi kaybına da sebebiyet verildiğinden bahisle, … plakalı otomobilin …/…/…. İlk iktisabı sırasında alınmayan özel tüketim vergisi üzerinden hesaplanması gereken katma değer vergisinin vergi ziyaı cezalı olarak müvekkilimiz adına tarh edilmiştir. (EK-3)
5-)Belirtmek gerekir ki müvekkilimizin engellilik oranının %… olarak belirlendiği …tarihli sağlık kurulu raporunun geçerlilik süresine ilişkin bir sınırlama getirilmemiş olduğu açıktır. Bu nedenle müvekkilimizin engelinin süreklilik taşıdığı ortadadır. Ayrıca müvekkilimizin engellilik oranının %… olarak belirlendiği …yılı sağlık kurulu raporunun talep üzerine müvekkilimizin annesinin bakıcı maaşı alabilmesi için düzenlendiği tamamen gerçeği yansıtmaktadır. Söz konusu her iki sağlık raporu da tamamen gerçeği yansıtmakta olup davalı tarafından da ilgili sağlık raporlarının sahteliğine ilişkin herhangi bir iddiada da bulunulmamıştır.
6-)Yukarıda açıkladığımız nedenlerle …plakalı otomobilin müvekkilimiz adına kayıt edildiği tarih itibariyle istisnadan yararlanmak için kanunda aranılan %… oranındaki sakatlık derecesi şartını taşıdığı ortada olup, müvekkilimiz adına tarh edilen vergi ziyaı cezalı motorlu taşıtlar vergisinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. İş bu nedenle ilgili dava konusu vergi ziyaı cezalı motorlu taşıtlar vergisinin kaldırılması için mahkemenize başvurmak zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ NEDENLER :
213 S. K. m. 3/b, 3065 S. K. m. 20, 24

HUKUKİ DELİLLER :

1-)… Devlet Hastanesinin …/…/…. Tarih ve …. Sayılı sağlık kurulu raporu2-)
…/…/….Tarihinde … Devlet Hastanesinin …. Sayılı sağlık kurulu raporu3-)
vergi ziyaı cezalı motorlu taşıtlar vergisine ilişkin evraklar4-)
Bilirkişi incelemesi

SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda açıklanan nedenlerledavalı idare tarafından tarh edilen vergi ziyaı cezalı motorlu taşıtlar vergisinin kaldırılmasına,fazla alınan verginin iadesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla müvekkilimiz adına arz ve talep ederim. …/…/…
Davacı vekili
Av.

EKLER:
1-)… Devlet Hastanesinin …/…/…. Tarih ve …. Sayılı sağlık kurulu raporu2-)
…/…/….Tarihinde … Devlet Hastanesinin …. Sayılı sağlık kurulu raporu3-)
vergi ziyaı cezalı motorlu taşıtlar vergisine ilişkin evraklar4-)
Onaylı vekaletname örneği