GVK Madde 103 – Gelir Vergisi Tarifesi

GVK Madde 103, gelir vergisine tabi tüm gelirlerin hangi oranlarda vergilendirileceğini belirleyen esas tarife hükmüdür. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Verginin Nispeti” başlıklı bölümünde yer alan bu madde, artan oranlı (müterakki) bir dilim yapısı öngörmekte; %15 ile %40 arasında değişen oranlarla ücret ve ücret dışı gelirleri farklı biçimde vergilendirmektedir. Hem ücret stopajının hesaplanmasında hem de yıllık gelir vergisi beyannamesinin düzenlenmesinde doğrudan uygulanan GVK Madde 103, pratik vergi hesaplamasının merkezinde yer alır.

GVK Madde 103 – Gelir Vergisi Tarifesi (Esas Tarife)

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesi, 5/12/2019 tarihli ve 7194 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle değiştirilerek mevcut beş dilimli yapısına kavuşmuştur. Maddede oranlar (%15, %20, %27, %35 ve %40) sabit olup, dilim tutarları GVK’nın mükerrer 123. maddesinin 3. fıkrası uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir. 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332) ile 2026 takvim yılı için belirlenen tarife şu şekildedir:

Tebliğdeki kümülatif vergi tutarlarıyla birlikte ifade edilen tarife metni şöyledir: “190.000 TL’ye kadar %15; 400.000 TL’nin 190.000 TL’si için 28.500 TL, fazlası %20; 1.000.000 TL’nin 400.000 TL’si için 70.500 TL (ücret gelirlerinde 1.500.000 TL’nin 400.000 TL’si için 70.500 TL), fazlası %27; 5.300.000 TL’nin 1.000.000 TL’si için 232.500 TL (ücret gelirlerinde 5.300.000 TL’nin 1.500.000 TL’si için 367.500 TL), fazlası %35; 5.300.000 TL’den fazlasının 5.300.000 TL’si için 1.737.500 TL (ücret gelirlerinde 1.697.500 TL), fazlası %40 oranında vergilendirilir.”

Dilim tutarları 2025 yılına göre %25,49 oranında (Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, Sıra No: 585) artırılarak belirlenmiştir. Her yılın kesin dilim tutarları için ilgili yıla ait Gelir Vergisi Genel Tebliği esas alınmalıdır; güncel metne 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu üzerinden ulaşılabilir.

GVK Madde 103 Hakkında Genel Açıklama

Artan Oranlı (Müterakki) Tarife Nedir?

GVK Madde 103, vergi hukuku literatüründe artan oranlı ya da müterakki tarife olarak anılan yapıyı benimser. Bu yapıda gelirin tamamına tek bir oran uygulanmaz; matrah belirli dilimlere bölünür ve her dilim yalnızca kendisine karşılık gelen oranla vergilendirilir. Birinci dilim her mükellef için %15 oranına tabidir; üst dilime geçildiğinde yalnızca o dilimdeki aşan kısım daha yüksek oranla vergilendirilir. Böylece dilim sınırını biraz aşan bir gelir artışı, alt dilime dahil gelirler üzerindeki vergi yükünü değiştirmez.

Örnek: 2026 yılında ücret dışı 600.000 TL matrah elde eden bir mükellef için hesaplama şöyledir: 190.000 TL’ye kadar olan kısım %15 (28.500 TL), 190.001–400.000 TL arası (210.000 TL) %20 (42.000 TL), 400.001–600.000 TL arası (200.000 TL) %27 (54.000 TL); toplam 124.500 TL. Tarifedeki kümülatif vergi tutarları (örneğin 1.000.000 TL için 232.500 TL) bu birikimli hesabın hazır referansıdır.

Ücret Gelirleri ile Ücret Dışı Gelirlerde Dilim Farkı

GVK Madde 103’ün önemli bir özelliği, ücret gelirlerinde üçüncü dilim sınırının ücret dışı gelirlere kıyasla daha yüksek tutulmuş olmasıdır. 2026 yılı için ücret gelirlerinde %27 oranının uygulandığı üst sınır 1.500.000 TL iken ücret dışı gelirlerde bu sınır 1.000.000 TL’dir. Bu düzenleme, ücretlilerin aynı matrahta daha az vergi ödemesini sağlamaktadır. GVK Madde 61 kapsamında ücret sayılan tüm ödemeler bu ayrım çerçevesinde değerlendirilir.

Yeniden Değerleme ile Yıllık Güncelleme

GVK’nın mükerrer 123. maddesinin 3. fıkrası, 103. maddedeki dilim tutarlarının her yıl yeniden değerleme oranında güncelleneceğini hükme bağlamaktadır. Bu oran, Vergi Usul Kanunu çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından her yıl kasım ayında ilan edilmekte; akabinde Gelir Vergisi Genel Tebliği ile izleyen yıl için geçerli dilim tutarları paylaşılmaktadır. Aynı madde, Cumhurbaşkanı’na belirlenen had ve tutarları %50’sine kadar artırma veya indirme yetkisi de tanımaktadır.

Stopaj (Tevkifat) ve GVK Madde 103 İlişkisi

GVK Madde 94‘ün 1. bendi, hizmet erbabına ödenen ücretlerin 103 ve 104. maddelere göre tevkifata tabi tutulacağını açıkça hükme bağlamıştır. Uygulamada işverenler her ay kümülatif matrah üzerinden tarifeyi uygulayarak stopaj hesaplar; yıl içinde birikmiş matrah üst dilime geçtikçe o aya ait stopaj tutarı da artar. GVK Madde 86 kapsamında beyanname verilmeyecek haller belirlenirken de 103. maddedeki tarifenin ikinci dilim sınırı esas alınır; birden sonraki işverenden elde edilen ücretlerin bu sınırı aşması halinde beyanname zorunlu hale gelmektedir.

Geçici Vergi ile İlişkisi

Ticari kazanç elde eden gerçek kişi mükelleflerin üçer aylık dönemler itibarıyla ödediği geçici vergi, yıllık beyannamede 103. madde tarifesine göre hesaplanacak verginin ön ödemesi niteliğindedir. Her geçici vergi döneminde kümülatif matrah belirlenerek tarife uygulanır; dönem sonunda hesaplanan geçici vergi, yıllık gelir vergisi beyannamesinden mahsup edilir. Bu nedenle GVK Madde 2‘de sayılan gelir unsurlarının hangisine dahil edildiği, hem tarife dilimi hem de beyan biçimi açısından belirleyici önem taşır.

GVK Madde 103 ile İlgili Danıştay Kararları

Danıştay 3. Daire, E.2022/371, K.2023/4047 (24.10.2023) – %40 Oranının Geriye Yürümesi

7194 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle GVK Madde 103’e 500.000 TL üzerindeki matrahlar için %40 oranını ekleyen değişiklik, 7 Aralık 2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve (ücret gelirleri hariç) 1 Ocak 2019’dan itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir. Bir mükellef, vergilendirme dönemi başlamış olmakla birlikte henüz kapanmadan yapılan bu değişikliğin gerçek anlamda geriye yürüme oluşturduğunu ileri sürerek ihtirazi kayıtla verdiği 2019 yılı beyannamesi üzerindeki fazla tahakkuku dava konusu etmiştir. Danıştay 3. Daire, değişiklik “vergilendirme dönemi kapanmadan ve hukuki sonuçlarını doğurmadan önce yürürlüğe girdiğinden ortada gerçek olmayan geriye yürüme bulunduğu” gerekçesiyle yapılan tahakkukun hukuka uygun olduğuna hükmederek temyiz istemini reddetmiştir.

Danıştay 3. Daire, E.2022/1915, K.2022/4027 (25.10.2022) – AYM İptali Sonrasında %35 Oranının Uygulanamaması

5479 sayılı Kanunla değiştirilen eski tarifenin üst dilim için öngördüğü “%35 oranında” ibaresi, Anayasa Mahkemesi tarafından ücret gelirleri yönünden iptal edilmiştir. Bir işveren şirket, iptal edilen %35 oranı yerine bir önceki dilim oranı olan %27’yi uygulayarak ihtirazi kayıtla muhtasar beyanname vermiş; %27’yi aşan tahakkukun kaldırılmasını talep etmiştir. Danıştay 3. Daire, “Anayasa’nın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ile vergilerin yasallığı ilkeleri uyarınca %35 oranında vergilendirmeye gidilemeyeceği” gerekçesiyle vergi mahkemesinin kaldırma ve iade kararını usul ve hukuka uygun bularak temyiz istemini reddetmiştir. Karar, tarife oranlarının ancak anayasaya uygun ve yasal bir dayanağa sahip olduğu ölçüde uygulanabileceğini ortaya koymaktadır.

GVK Madde 103 ile İlgili Mükellef Lehine GİB Özelgeleri

1- İşveren Değiştiren Personelin Kümülatif Matrah Bildirimi (İstanbul VDB, E-62030549-120[61-2022]-401679, 05.04.2023)

Yıl içinde işveren değiştiren personelin eski işvereninden elde ettiği gelir vergisi matrahını yeni işverenine bildirerek ücretinin GVK Madde 103 tarifesine göre kümülatif olarak vergilendirilmesini talep edip edemeyeceği sorulan özelgede idare şu sonuca varmıştır:

“…yıl içerisinde işveren değiştirerek iş yerinizde işe yeni başlayacak hizmet erbabının, önceki işvereninden elde ettiği ücret gelirine ilişkin gelir vergisi matrahını şirketinize bildirerek ücretinin gelir vergisi tarifesine göre kümülatif olarak vergilendirilmesini talep etmesi halinde… eski işverenden elde edilen ücret matrahıyla ilişkilendirilmek suretiyle kümülatif matrah dikkate alınarak Gelir Vergisi Kanununun 61, 94 ve 103 üncü maddeleri uyarınca vergilendirilmesi mümkün bulunmaktadır.”

Özelge, çalışanın talebi ve işverenin kabulü halinde kümülatif matrahın korunabileceğini; böylece yıl boyunca tarifenin sıfırdan başlatılması nedeniyle oluşabilecek fazla stopaj yükünün önlenebileceğini teyit etmektedir. Yıllık beyanname verilmesi halinde tevkif edilen vergiler hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilebilir.

2- Emekli Olup Aynı Yıl Yeniden İşe Başlayan Çalışanın Matrahı (Van Defterdarlığı, E-60757842-120-3338, 06.02.2024)

Aynı takvim yılı içinde emekliye ayrıldıktan kısa süre sonra aynı işyerinde yeniden göreve başlayan bir çalışanın ücret matrahının nasıl belirleneceği sorulan özelgede idare, 160 ve 311 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerine atıfla şu sonuca ulaşmıştır:

“…aynı takvim yılı içerisinde Odanızca yapılan ücret ödemelerinin 160 seri no.lu ve 311 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerince tek işverenden yapılan ücret ödemesi olarak kabul edilip kümülatif matrah esas alınarak Gelir Vergisi Kanununun 61, 63, 94 ve 103 üncü maddeleri uyarınca vergilendirilmesi gerekmektedir.”

Buna göre emeklilik nedeniyle işten çıkış ve yeniden giriş araya girse de, aynı işveren tarafından aynı takvim yılında yapılan ödemeler tek işverenden yapılmış sayılarak kümülatif matrah üzerinden GVK Madde 103 tarifesine göre vergilendirilir; matrah sıfırdan başlatılmaz.

İlgili Madde Makalelerimiz

• GVK Madde 2 – Gelirin Unsurları
• GVK Madde 61 – Ücretin Tarifi
• GVK Madde 94 – Vergi Tevkifatı (Stopaj)
• GVK Madde 86 – Toplama Yapılmayan Haller
• GVK Madde 37 – Ticari Kazancın Tarifi

Sık Sorulan Sorular

GVK Madde 103 kapsamında 2026 yılı gelir vergisi dilimleri nelerdir?

Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No:332 (31.12.2025) ile belirlenen 2026 yılı tarifesinde ücret dışı gelirler için dilimler şöyledir: 190.000 TL’ye kadar %15; 400.000 TL’ye kadar fazlası %20; 1.000.000 TL’ye kadar fazlası %27; 5.300.000 TL’ye kadar fazlası %35; 5.300.000 TL’yi aşan kısım %40. Ücret gelirlerinde üçüncü dilim sınırı 1.000.000 TL yerine 1.500.000 TL olarak uygulanmaktadır.

Gelir vergisi tarifesi her yıl değişiyor mu?

Evet. GVK’nın mükerrer 123. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, 103. maddedeki vergi dilim tutarları her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yeniden değerleme oranında güncellenmektedir. Güncel tutarlar yıl sonunda yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği ile açıklanır. Vergi oranları (%15, %20, %27, %35, %40) ise kanun değişikliği olmaksızın sabit kalır.

Ücret gelirleri ile ücret dışı gelirler arasında tarife farkı neden vardır?

7194 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten bu yana GVK Madde 103, ücretlilere üçüncü dilimde daha geniş bir uygulama aralığı tanımaktadır. 2026 yılı için ücret gelirlerinde %27 oranının uygulandığı üst sınır 1.500.000 TL iken ücret dışı gelirlerde bu sınır 1.000.000 TL’dir. Bu fark, ücretlilerin aynı matrahta daha az vergi ödemesini sağlamak amacıyla getirilmiştir.

İşveren değiştirdiğimde ücret matrahım sıfırlanır mı?

Zorunlu olmamakla birlikte hayır. İstanbul VDB’nin 05.04.2023 tarihli özelgesine göre yıl içinde işveren değiştiren çalışan, önceki işverenden elde ettiği kümülatif gelir vergisi matrahını yeni işverenine bildirerek ücretinin GVK Madde 103 tarifesine göre kümülatif olarak vergilendirilmesini talep edebilir. Talep edilmezse yeni işverende matrah sıfırdan başlar ve yıl sonu beyanname yükümlülüğü doğabilir.

GVK Madde 103 ile stopaj arasındaki ilişki nedir?

GVK Madde 94’ün 1. bendi, hizmet erbabına ödenen ücretlerin 103 ve 104. maddelere göre stopaja tabi tutulacağını hükme bağlamaktadır. İşveren her ay ödediği ücret üzerinden kümülatif matrah esas alarak GVK Madde 103 tarifesini uygular ve hesaplanan vergiyi muhtasar beyanname ile beyan eder. Yıl içinde yapılan bu stopajlar, mükellef yıllık beyanname vermek durumundaysa hesaplanan vergiden mahsup edilir.

Sonuç

GVK Madde 103, Türk vergi sisteminin en temel uygulama araçlarından biridir. Artan oranlı beş dilimli yapısı, gelirin tamamına tek oran yerine her kesime karşılık gelen oranın uygulandığı bir mekanizma öngörmekte; ücret gelirleri için daha geniş dilim aralıkları tanınmaktadır. Dilim tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenerek Gelir Vergisi Genel Tebliği ile ilan edilmekte, oranlar ise kanun değişikliği olmaksızın sabit kalmaktadır. Stopaj hesaplamalarında kümülatif matrah esasının doğru uygulanması; işveren değişikliği, emeklilik gibi özel durumlarda özelge ve Danıştay içtihadından yararlanılması büyük önem taşımaktadır. GVK Madde 103 uygulamasına ilişkin somut sorunlarınızda ve vergi planlaması süreçlerinizde profesyonel destek almanızı tavsiye ederiz.